วิถีชาวพุทธ

คำถาม-ตอบที่ 10

2006-09-18T10:28:00.000+07:00

ถาม
เมื่อปฏิบัติด้วยการดูทั้งกายทั้งจิต ผมพบว่า ผมติดคำบริกรรมน่ะครับ
ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นสิบๆปี ผมเคยฝึกปฏิบัติแนวสมถะที่...น่ะครับ
ที่ว่าติดก็คือ อย่างเช่น พอจิตรับรู้ความโกรธ จิตตัวที่รู้ จะรู้ แต่ตามมาจะมีจิตอีกตัว
ที่มาพูดในใจว่า "จิตโกรธ, โกรธ, โกรธนะ ฯลฯ"ซึงก็ยังดีที่มีบางครั้ง (แต่น้อยครั้งนัก)
ที่คำบริกรรมเหล่านี้ ไม่ตามมาอ.ที่เคยสอนวิปัสสนาผมท่านหนึ่งได้กล่าวไว้ว่า
ผมเป็นคนย้ำคิดย้ำทำมันก็เลยเป็นวิบากกรรม ฉะนั้น เมื่อคำเหล่านี้มันมา
ก็รู้แค่ว่า มันมาก็เท่านั้นการที่ผมจะไปแก้ ไม่ใช่ทางที่ถูกใช่ไหมครับ
ยึดหลักที่ว่า รู้ลูกเดียวและวางใจว่า คำเหล่านี้ มันก็เป็นอนัตตา?

ตอบ
กรณีติดคำบริกรรมหลังจากที่รู้สภาวะแล้วนั้น
เราไม่ต้องหาทางแก้นะครับ เพียงแค่ตามรู้ต่อไปว่า จิตหลงไปบริกรรม ก็พอครับ
หากสังเกตดี ๆ จะพบว่า ตอนแวบที่รู้สึกว่าจิตมีความโกรธนั้นคือการรู้ที่ถูกแล้ว
เพราะรู้แบบไม่จงใจ ไม่จ้องที่จะรู้ แต่มันรู้แวบขึ้นมาเอง อีกทั้งไม่ใช่การคิดเอาด้วย
แต่พอรู้ได้แล้ว จิตจะหลงไปคิดนึกคำบริกรรมทันที (ตรงนี้เป็นหารหลงครั้งใหม่แล้ว)
หากเราเห็นได้ว่า จิตที่หลงไปบริกรรมนั้น ไม่ใช่การรู้ ต่อไปพอจิตหลงไปเราก็จะรู้ว่าจิตหลงไป
แล้วมันจะเลิกบริกรรมไปเองครับ

ถาม
อ. ผม เข้าใจว่า จะเรียนมาทางสายวัดป่า โดยท่านบอกว่า
ถ้าหากยังดูรูปไม่ได้จะไม่มีทางเข้าใจเรื่องการดูจิตได้เลย
ผมก็เลยงงๆ ว่าต้องดูรูปให้ได้ถึงขนาดไหนกัน
เพราะจนถึงตอนนี้ ผมก็ยังไม่แน่ใจว่าผมเห็นรูปปรมัตถ์บ้างหรือยัง
บางที เวลายืน ผมรู้ว่าเป็นรูปยืนก็สงสัยตัวเองว่า ที่เรารู้เนี่ย เพราะสัญญา
หรือว่า เรารู้จริงๆกันแน่
สรุปก็คือ ตอนนี้ ความรู้สึกไหนที่เด่นชัดขึ้นมาผมก็ไปตามรู้อันนั้นก่อนน่ะครับ

ตอบ
ทำตามที่สรุปเอาไว้นั่นแหละครับ
อ.ท่านผ่านการรู้รูปมาก่อนท่านก็ย่อมเข้าใจว่าต้องรู้รูปมาก่อนครับ
ส่วนผมเองไม่เคยผ่านการรู้รูปมาก่อนแต่มาหัดรู้จิตไปเลย
ก็เลยเข้าใจว่าไม่จำเป็นต้องผ่านการรู้รูปมาก่อนก็สามารถรู้จิตได้ครับ
การภาวนาของแต่ละคนย่อมแตกต่างกันในรายละเอียด
เราเองก็ต้องสังเกตว่าเราเองควรที่จะรู้รูปก่อนหรือรู้จิตไปเลยครับ

ถาม
อันนี้ เป็นปัญหาสำคัญ เวลานั่งสมาธิ พอทุกอย่างเริ่มนิ่งจิตจะไปจับที่ลมหายใจ
โดยที่ไม่ได้ตั้งใจ หากต้องการให้หายใจได้โดยอัตโนมัติจะยิ่งสลัดไม่หลุด
ผมก็ตามรู้ว่า จิตไปติดลมหายใจแต่เมื่อจิตหลุดไปจากลมหายใจปุ๊ป
คือ ถ้ามีความรู้สึกเกี่ยวกับคำว่า "ลมหายใจ"ปุ๊ป มันก็จะกลับมาแช่อยู่ที่ลมหายใจอีก
คราวนี้ ปัญหาก็คือ เมื่อจิตเข้ามาจับที่ลมหายใจแล้วเนี่ย
จะทำให้อึดอัดไม่สบาย ปวดหัวไม่ทราบว่าจะทำอย่างไรดีครับตรงนี้

ตอบ
หากภาวนาแล้วเกิดอาการอึดอัด ไม่สบาย ปวดหัว
ก็คงเป็นเพราะเราไปเพ่งลมหายใจแล้วครับ
ทางเลือกในกรณีแบบนี้ก็มีคือ หยุดภาวนาแบบที่ทำอยู่
แล้วลองใช้รูปแบบอื่นแทนที่ทำแล้วไม้อึดอัดไม่ปวดหัว
หรือไม่ก็ให้ หัดรู้สภาวะเพ่ง สภาวะอึดอัดปวดหัวไปก็ได้
หรือไม่ก็ ให้ผ่อนน้ำหนักการตามดูลมหายใจให้เบาลงกว่าเดิมจนไม่เกิดอาการเพ่งครับ

ถาม
หลวงพ่อ มักจะพูดประจำว่า ถ้าสงสัยก็ให้รู้ว่าสงสัย แต่ไม่ทราบว่าถ้าเกิดเป็น วิจิกิจฉา ขึ้นมา
ก็จะต้องหากัลยาณมิตรมาไขข้อข้องใจไม่ใช่เหรอครับ

ตอบ
ที่หลวงพ่อปราโมทย์พูดนั้น
ท่านพูดถึงในขณะที่เรากำลังเจริญสติ (เจริญวิปัสสนา) นะครับ
ส่วนกรณีที่เราต้องการหาคำตอบจริง ๆ เราจึงค่อยสอบถามจากผู้รู้เอาครับ
แต่ส่วนมากแล้ว หากเรารู้ว่าจิตมีความสงสัยได้
เรื่องที่เราสงสัยก็จะไม่ใช่เรื่องสำคัญที่ต้องดิ้นรนหาคำตอบ
จะรู้คำตอบหรือไม่ก็ไม่สำคัญเท่ากับได้รู้ว่าจิตสงสัย
ไม่สำคัญเท่ากับได้รู้ว่าจิตอยากหาคำตอบครับ

ถาม
ผมฟังธรรมบรรยายของหลวงพ่อมาหลายไฟล์แล้ว แต่ยังไม่เจอวิธีการทำอาณาปนสติตามแนวของหลวงพ่อเลย อยากศึกษาไว้เวลาจิตเหนื่อยล้าจะได้พักน่ะครับถ้าไม่เป็นการรบกวน ช่วยอธิบายมาสั้นๆจะเป็นพระคุณอย่างยิ่งครับ

ตอบ
เรื่องอานาปานสตินั้น ผมเองคงไม่สามารถบอกได้ครับว่าต้องทำอย่างไร
เคยฟังจากหลวงพ่อ ท่านบอกว่าเป็นกรรมฐานที่ทำยากมาก
ส่วนมากทำแล้วกลายเป็นการเพ่งลมมากกว่าที่จะตามรู้ลมได้จริงครับ
หากจะทำกรรมฐานเพื่อการพักก็ต้องทำสมถะครับ
ส่วนจะใช้รูปแบบใด้ก็คงต้องหาศึกษาเอาตามตำรับตำราที่สอนการทำสมถะนะครับ
ผมเองทำสมถะไม่เป็นก็เลยบอกให้ไม่ได้ว่าควรทำอย่างไร
บอกได้แต่ทำแล้วจิตควรที่จะมีความสงบ ตั้งมั่น ปราศจากนิวรณ์ ครับ
เมื่อทำเสร็จแล้วก็ให้ตามรู้จิตต่อไปทันทีครับ

คำถาม-ตอบที่ 9

2006-03-27T11:50:00.000+07:00

ถาม
ดิฉันได้ทำสมาธิตามแนวทางของหลวงปู่ดูลย์ คือการเฝ้าดูประพฤติของจิตจนจิตสงบ
แต่มีสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นและทำให้ดิฉันเป็นกังวลจนถอนอกจากสมาธิ
นั่นคือความรู้สึกว่ามีร่างกายได้หายไป เหลื่อแต่เพียงดวงจิตที่ปรากฎชัดอยู่
ความรู้สึกนี้ทำให้จิตที่เป็นสมาธิอยู่เกิดการสั่นไหว และต้องถอนออกจากสมาธิในที่สุด
ดิฉันไม่ทราบว่าจะต้องทำอย่างไรดี

ตอบ
ผมขอเรียนตามตรงว่า ผมไม่ได้ทำสมาธิแบบที่คุณ...เล่ามาเลยครับ
ผมจะใช้การเจริญสติสัมปชัญญะในชีวิตประจำวันเป็นหลักจึงไม่เคยเจอเหตุการณ์แบบที่คุณ...เล่าไว้ครับ
แต่ถ้าจะใช้หลักการเจริญสติกับเหตุการณืนี้ ก็ใช้ได้ครับคือไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้น
มีหลักอยู่ที่ให้รู้อาการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นและเรารู้สึกได้ชัดอย่างมีสติสัมปชัญญะ
ดังนั้นเมื่อทำสมาธิไปแล้วรู้สึกว่าร่างกายหายไปจนเกิดความกังวล
ก็ให้เฝ้ารู้เฝ้าดูไปที่ความรู้สึกกังวล เดี๋ยวเดียวความรู้สึกกังวลก็จะดับไป
ต่อไปไม่ว่าจะเกิดความรู้สึกอย่างไรก็ให้เฝ้ารู้เฝ้าดูไปที่ความรู้สึกนั้นครับ
แต่ต้องเข้าใจด้วยนะครับว่าการทำสมาธิแบบนี้จะเป็นการทำสมถะเท่านั้น
เมื่อเสร็จจากการทำสมถะแล้ว ก็ควรหัดเจริญวิปัสสนาด้วยนะครับ

คำถาม-ตอบที่ 8

2006-03-27T11:45:00.000+07:00

ถาม
ตรงหนังสือ หัดรู้หัดดู ที่บอกว่า ถ้าเผลอ ก็รู้ว่าเผลอ จิตจะต้องมีลักษณะเป็นเพียงผู้รู้ผู้ดูอยู่
หรือเพียงแค่รู้แค่ดู ได้โดยตัวเอง คือไม่ได้เกิดจากการที่เราไปบังคับหรือไปควบคุม
แต่จะเป็นไปโดยอัตโนมัติเมื่อจิตไปรับรู้สิ่งใดสิ่งหนึ่ง
เปรียบเหมือนกับเราที่นั่งเหม่อ พอมีคนมาสะกิดเรียก
เราก็เหมือนตื่นจากฝัน โดยที่ไม่มีการตั้งใจตื่นเลยแม้แต่น้อย
การจงใจทำอะไรขึ้นมาเพื่อให้รู้ว่าเผลอไปได้เร็วขึ้นนั้น
ล้วนแต่เป็นการทำไปเพราะถูกความอยากบงการให้ทำ ทำไปก็ไม่เกิดการรู้การดูที่ถูกต้องหรอก
รบกวนถามว่า ความจงใจทำอะไรเพื่อนให้รู้ว่าเผลอเร็วขึ้น ทำอย่างไรค่ะ ในเมื่อตัวเองกำลังเผลออยู่

ตอบ
เรื่องการจงใจจะทำอะไรเพื่อให้รู้ว่าเผลอได้เร็วนั้น
หมายถึงการจงทำนั่นทำนี่โดยอยากให้ตัวเองรู้ว่าเผลอได้เร็วขึ้น
ซึ่งแต่ละคนก็จะใช้รูปแบบที่แตกต่างกันไป เช่นบางคนก็พยายามหรือจงใจที่จะกระพริบตาให้บ่อย ๆ
บางคนก็พยายามหรือจงใจที่จะยกมือบ่อย ๆ ฯลฯ
ซึ่งการทำแบบนี้มันจะเป็นการกระทำที่เกินกว่าจะเป็นไปตามปกติธรรมดา
และยิ่งทำไปเพราะอยากให้รู้ตัวเร็วขึ้นก็ยิ่งทำให้ไม่รู้ตัวครับ

คำถาม-ตอบที่ 7

2006-03-09T16:31:00.000+07:00

ถาม
ได้ฟังเกี่ยวการตามดูจิตนะค่ะ ก็พยายามหัดทำตาม แต่มีข้อสงสัยจะถามน่ะคะ คือว่า ขณะที่เราฟังผู้สนทนา แล้วเราโกรธ เราก็จะรู้ว่าเราโกรธ มีทั้งรับรู้ถึงอารมณ์ที่โกรธ รับรู้ถึงความร้อนที่เกิดในตัว และการเต้นของหัวใจที่เต้นแรง แสดงว่า เราจะต้องดูสลับไปสลับมา ว่าสิ่งใดชัดขึ้นในจิตในขณะนั้น ดูไปเรื่อยๆ จนกว่า จะเห็นว่าความรู้สึกนั้นมันหายไป ใช่หรือเปล่าค่ะ
ตอบ
ใช่ครับ

ถาม
และถ้ามันหายไป แล้วอีกประเดี๋ยวกลับมาอีก ก็กลับไปดูอีกใช่เปล่าค่ะ
ตอบ
ใช่ครับ

ถาม
ในบางครั้ง อาจจะมีอารมณ์อื่น เข้ามาแทรก เราจะต้องดูสิ่งที่มากระทบ ว่าสิ่งใหนชัดเจนต่อจิตมากที่สุด ณ.ขณะนั้น ใช่หรือเปล่าค่ะ
ตอบ
ใช่ครับ คุณ...เข้าใจหลักการดูจิตถูกแล้วครับ

ถาม
รบกวนถามอีกเรื่องน่ะคะ เมื่อเกิดอาการเจ็บขึ้นมา เคยได้ยินว่า ให้รู้ว่าเจ็บ แต่ให้ไปรู้ที่ใจ ไม่ทราบว่าทำอย่างไรค่ะ
ตอบ
อาการเจ็บนี้สามารถใช้เป็นเครื่องมือภาวนาได้ 2 แนวครับคือ
1. พอรู้ชัดว่าเจ็บ จิตก็จะเกิดรู้สึกตัวและรับรู้อาการเจ็บไปแบบเป็นเพียงผู้ดูเท่านั้น

2. ถ้าอาการเจ็บมากจนไม่อาจเป็นเพียงผู้ดูอยู่ได้ (จิตจะแนบแน่นกับอาการเจ็บ)
หากเกิดรู้สึกว่าดูไม่ได้ ก็อาจย้อนไปดูอาการของจิตหรือดูใจที่รู้สึกเป็นทุกข์
หรือดูใจที่รู้สึกกังวน หรือดูใจที่รู้สึกไม่ยินดีต่ออาการเจ็บ ก็ได้ครับ
แต่ไม่ว่าเราจะดูแนวที่ 1 หรือ 2 ก็ตาม สิ่งที่บ่งบอกว่าเราดูได้จริงก็คือ
ดูแล้วจิตต้องเกิดความรู้สึกตัว (เกิดสติสัมปชัญญะ) ที่จะรับรู้สิ่งที่ถูกดูอยู่
แบบเป็นเพียงผู้ดูเท่านั้นครับ

ถาม
มีคำถามสงสัยอีกคำถามหนึ่งน่ะคะ คือ ให้รู้สิ่งที่กำลังปรากฏด้วยจิตที่เป็นกลาง
คำว่าเป็นกลาง หมายความว่า ไม่เพ่งจ้องมาก ใช่หรือเปล่าคะ หรือหมายความว่า ถ้าดูสภาวะอารมณ์

ไม่เข้าข้างอาการ หรือว่าอยางไรค่ะ ตรงนี้ยังสงสัย ไม่ทราบจะถามใคร
ตอบ
สำหรับ จิตที่เป็นกลางนั้น ก็หมายถึง
การรู้สิ่งต่าง ๆ แบบรู้เฉยๆ ดูเฉยๆ ไม่ทำอะไรกับสิ่งที่กำลังปรากฏอยู่
เช่นพอรู้ว่าโกรธก็ไม่จัดการกับความโกรธ แค่รู้แค่ดูมันไปเท่านั้นครับ
หรือจะหมายถึงการรู้แบบไม่เพ่งไม่จ้องก็ได้ครับ
เพราะการเพ่งหรือจ้องดูนั้น จะเป็นการกระทำที่เกิดจากจิตที่ไม่เป็นกลาง
เช่นอยากทำให้สิ่งที่กำลังเกิดอยู่นั้นหายไปเป็นต้น
หรืออยากที่จะดูให้เข้าใจมาก ๆ เพื่อหวังว่าจะละวางสิ่งนั้นลงได้เป็นต้น

ถาม
แล้วเวลาที่เราตามรู้กาย (เช่นเดิน เราไปรับรู้ถึงอาการเดิน แนบแน่นเกินไปน่ะค่ะ)

แล้วเรารู้สึกว่าตึง ปวดหัว เราเปลี่ยนด้วยการเปลี่ยนอิริยาบท นี้ถูกต้องหรือเปล่าค่ะ

หรือว่าเราควรจะทำ อย่างไรค่ะ บางครั้งรู้ว่าตัวเองไม่ได้เพ่งจ้องน่ะคะ แต่ทำไมมันมีอาการตึง ที่หัวน่ะค่ะ

(อาการลักษณะนี้เป็นบ่อยค่ะ เราจะรู้ได้อย่างไรค่ะ ว่านี้เป็นอาการทางกาย หรือ เป็นเพราะว่าเพ่งมากเกินไปค่ะ)
ตอบ
อาการนี้คงเป็นการเพ่งแน่ครับ
แต่อาจเกิดจากการตั้งใจหรือจงใจที่จะตามรู้มากกว่า
ถึงจะเปลี่ยนอิริยาบถก็คงไม่หายหรอกครับ
ต้องหยุดจงใจหรือเจตนาที่จะตามรู้กาย
หรือต้องผ่อนความตึงในการตามรู้ลงครับ
หรือให้รู้ทุกข์หรือความตึงปวดหัว
อย่าอยากให้มันหาย ไม่หายก็ไม่หาย ตามรู้ทุกข์ไปเรื่อย ๆ ไม่นานก็หายได้ครับ

คำถาม-ตอบที่ 6

2006-01-21T10:51:00.000+07:00

ถาม
การรู้ อย่างที่หลวงพ่อปราโมทย์สอนนั้น
คือการดูความรู้สึกที่เกิดจากประสาทสัมผัสทั้งหก(รวมใจด้วย) ใช่มั้ยครับ
แต่ผมรู้สึกว่าหากจะดูความรู้สึกเฉยๆ โดยไม่มีอะไรเหนี่ยวไว้ (เช่นลมหายใจ )
มันก็ยากมากที่จะหา ตัวรู้นั้นเจอ
อาจารย์มีวิธีอะไรในการจับความรู้สึก รู้ บ้างครับ
เพราะบางทีพอดูออกว่า รู้นะคิดอะไรอยู่ .. เจ้าความคิดนั้น ก็หายไปเฉยเลย แล้วมันก็จะไปรู้ที่กายแทน (หรือที่ลมหายใจ)
ไม่ทราบว่าผมปฏิบัติมาถูกมั้ยครับ ตอนนี้เอาลมหายใจเป็นตัวเหนี่ยวให้เกิดสัมปชัญญะ อย่างเดียวเลย

ตอบ
หลวงพ่อจะสอนให้รู้ความรู้สึกของใจที่เกิดจากการกระทบอารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจเองครับ
ซึ่งในการรู้ความรู้สึกของใจนั้น จะเป็นการรู้แบบรู้ไปตรง ๆ ซื่อ ๆ ว่า จิตใจมีความรู้สึกอย่างไร
เช่นถ้าตากระทบรูปแล้วเกิดดีใจก็ให้รู้ว่าจิตมีความดีใจ
หรือถ้าตากระทบรูปแล้วเกิดโทสะ ก็ให้รู้ว่าจิตมีโทสะ
ท่านไม่ได้สอนเพื่อให้หา ตัวรู้ นะครับ
และในการรู้ว่าจิตเป็นอย่างไร ก็ไม่ต้องมีอะไรมาเหนี่ยวรั้งเอาไว้เลยครับ
แต่ถ้าพอรู้ว่าจิตเป็นอย่างไรแล้ว จิตนั้นก็จะดับไป
หลังจากนั้นก็แล้วแต่ว่าจิตจะไปสนใจรู้อะไรต่อ
บางคนก็อาจไปรู้ลมหายใจต่อ บางคนก็อาจไปรู้กายที่คลื่อนไหวต่อ
หรือจะไปรู้อะไรต่อก็แล้วแต่ความถนัดของแต่ละครับ
พอไปรู้อะไรต่อแล้ว เดี๋ยวจิตก็จะเกิดความรู้สึกอันใหม่ขึ้น
เราก็ตามรู้ความรู้ว่าจิตว่าเป็นอย่างไรอีกครั้ง
ทำแบบนี้สลับกันไปเรื่อย ๆ โดยไม่ต้องมองหา ตัวรู้ นะครับ

คำถาม-ตอบที่ 5

2005-12-20T11:45:00.000+07:00

ถาม
การทำสมถะมีความจำเป็นต่อนักปฏิบัติไหมคะ โดยเฉพาะเมื่อเราถนัดที่จะมาดูจิต
เนื่องจากดิฉันนั่งสมาธิได้ แต่ก็ไม่ถึงกับสงบ ดิ่งลึก แค่ตั้งมั่นอยู่ชั่วขณะ แล้วก็ไม่สามารถ
นั่งสงบได้นาน จิตมันมักจะเผลอไปคิด

เวลาที่ภาวนา ดิฉันจึงมักดูเอาว่าจิตมันไปคิดอะไร จึงเหมือนว่าจริงๆ แล้วเหมือนกับปฏิบัติดูจิตในระหว่างวัน
เพียงแต่เราหลับตา เริ่มต้นด้วยการภาวนาเพื่อให้จิตสงบ

จริงๆ ตอนนี้ก็เห็นจิตที่มันสงสัยอยู่ ก็ดูที่ตัวสงสัยแล้ว แต่ก็อยากทราบคำตอบน่ะค่ะ

ตอบ
ถ้าจะว่ากันจริง ๆ แล้วการทำสมถะ (ฝึกสัมมาสมาธิเพื่อให้จิตตั้งมั่น)
ก็จำเป็นสำหรับคนส่วนมากเลยครับ
จะมีส่วนน้อยเท่านั้นที่ไม่สามารถทำสมถะได้
ต้องอาศัยการเจริญสติหรือ ดูจิต ซึ่งก็จะทำให้จิตตั้งมั่นได้เช่นกัน

ถ้าคุณกุ้งพอจะทำสมถะได้บ้างก็ทำไปทุกวัน วันละนิดละหน่อยก็ดีครับ
ตอนทำสมถะก็ทำไป พอทำเสร็จแล้วก็ดูจิตต่อไปเลย
เพราะการทำสมถะบ้างนั้น จะช่วยให้เรา ดูจิต ในชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น
ส่วนจะใช้อุบายอะไรทำสมถะก็ได้ตามแต่จะถนัดครับ
จะดูจิตไปเรื่อย ๆ ตอนนั่งหลับตาแบบที่ทำอยู่ก็ได้ครับ
ขอเพียงทำแล้วจิตมีความสงบ-ตั้งมั่น ได้ตามสมควรก็พอแล้วครับ

คำถาม-ตอบที่ 4

2005-12-10T11:51:00.000+07:00

ถาม
ดิฉันอ่านหนังสือ และเปิดฟังธรรมปรารภของหลวงพ่อปราโมทย์ และนำไปหัดปฏิบัติดู
และได้อ่านหนังสือของอาจารย์สุรวัฒน์ด้วยค่ะ

โดยปกติก็จะนั่งสมาธิเพื่อให้จิตสงบ ให้สติมีกำลัง
ส่วนระหว่างวันก็จะเจริญสติ แรกๆ ก็ลืมปฏิบัติไปบ้าง พอรู้ตัวว่าเผลอก็หันมาดูจิต
รู้สึกว่าสามารถรู้ความโกรธได้ง่าย หลังๆ มานี้เห็นตัวหงุดหงิดเกิดขึ้นได้เร็วขึ้นโดยเฉพาะเวลาขับรถ
พอรู้ว่าหงุดหงิดความรู้สึกหงุดหงิดก็หายไป ไม่แน่ใจว่าปฏิบัติมาถูกทางแล้วหรือยังคะ
บางวันรู้สึกเหมือนว่าปฏิบัติดูจิตจะรู้สึกว่าเหนื่อย เป็นเพราะเรารู้ว่ามันเกิดดับ เกิดดับตลอด
แล้วการนั่งสมาธิ ทำสมถะยังจำเป็นอยู่หรือเปล่าคะ เพราะบางทีก็รู้สึกว่าเหนื่อย อยากให้จิตสงบบ้าง

ตอบ
หากรู้ว่าจิตมีความโกรธหรือหงุดหงิดแล้วความโกรธหรือความหงุดหงิดหายไปก็ถูกแล้วครับ

การดูจิตในชีวิตประจำวันแล้วรู้สึกเหนื่อยนี่ก็เป็นเรื่องปกติครับ
เหมือนเราทำงานทั้งวันก็ย่อมต้องเหนื่อยเป็นธรรมดา
หากคุณกุ้งรู้สึกเหนื่อยและอยากพักผ่อนด้วยการทำสมถะก็จำเป็นครับ
ถ้าไม่พักเลยก็จะแย่เอาครับ
การทำสมถะนั้นต้องเข้าใจว่าเราทำเพื่อเป็นการพักผ่อนนะครับ
เมื่อพักจนหายเหนื่อยแล้ว ก็ดูจิตต่อไป
ดูจิตแล้วเหนื่อยก็พัก สลับกันไปแบบนี้แหละครับ

วิถีแห่งความสุข

2005-12-01T12:18:00.000+07:00

วิถีแห่งความสุข

ความสุขมีอะไรบ้าง?
ได้ลาภ
ได้ยศ
ได้สรรเสริญ
มีความสบายกายสบายใจ
ได้รับในสิ่งที่ต้องการ

ของคู่กับความสุข?
ได้ลาภ - เสื่อมลาภ (ลาภหาย)
ได้ยศ - เสื่อมยศ
ได้สรรเสริญ - ถูกนินทา
สบายกายสบายใจ - ทุกข์กายทุกข์ใจ
สมหวังในสิ่งที่ต้องการ - ไม่สมหวังในสิ่งที่ต้องการ

ใครบ้างไม่ต้องการความสุข?...ยกมือขึ้น
ไม่มีเลยเหรอ

ใครบ้างต้องการความทุกข์?...ยกมือขึ้น
ไม่มีคนยกมืออีกแล้ว

คนเราก็ล้วนแต่รัก-ชอบความสุข และเกลียด-ไม่ชอบความทุกข์
พอเกิดความสุขก็ยินดีพอใจ หวงความสุข ต้องให้ความสุขคงอยู่ตลอดไป
พอความสุขมลายหายไป ก็เสียใจ หาทางทำให้ความสุขเกิดอีก
พอมีความสุขก็อยากให้สุขขึ้นไปอีก ดิ้นรน แสวงหาความสุขที่ยังไม่เกิด
ลงมือทำอะไรต่อมิอะไรสารพัด เพียงเพื่อให้มีความสุขตามที่ตัวเองต้องการ

พอเกิดความทุกข์ก็ไม่ยินดีไม่พอใจ อยากให้หายทุกข์
หาทางผลักไส ทำลายความทุกข์ให้ดับดิ้นสิ้นไป
ไม่น่าเชื่อเลยว่า บางคนถึงกับลงมือทำในสิ่งที่เลวร้ายที่สุด
เพียงเพื่อให้ตัวเองได้รับความสุข หรือเพียงเพื่อทำให้ตัวเองหายจากความทุกข์

วังวนของความสุข-ความทุกข์
(เป็นรูปแสดงถึง การหมุนเวียนของ กิเลส > กรรม > วิบาก)

วังวนนี้จะหมุนต่อเนื่องกันไม่รู้จักจบจักสิ้น
เพราะคนเรา ไม่รู้ว่า … ที่จริงแล้วความสุขนั้นไม่อาจเกิดขึ้นกับเราตลอดเวลา
ไม่รู้ว่า … ที่จริงแล้วความสุขนั้นล้วนแต่ทำให้เราต้องดิ้นรน เพื่อให้ได้สุข เพื่อจะหนีทุกข์
ไม่รู้ว่า … ที่จริงแล้วทุกสิ่งทุกอย่างที่เราเห็นว่าเป็นความสุขนั้น จะไปจบลงที่เป็นทุกข์
ไม่รู้ว่า … ที่จริงแล้วเรากำลังถูกความสุขหลอกลวง จนในที่สุดเราต้องตกลง
ไปอยู่ในความทุกข์ไปตราบนานแสนนาน
ไม่รู้ว่า … ความสุขที่แท้จริง ที่ไม่หลอกลวงให้เราตกลงไปอยู่ในความทุกข์นั้นมีอยู่หรือไม่
เมื่อเราไม่รู้ เราจึงหลงวนเวียนอยู่ในวังวนของความสุข-ความทุกข์ไปไม่รู้จักจบจักสิ้น

มีคนส่วนหนึ่งเกิดฉุกคิดได้ว่า
หากยังอยู่ในวังวนชีวิตแบบนี้ ยังไง ๆ ก็ต้องทุกข์ ยังไง ๆ ก็ไม่อาจสุขได้อย่างแท้จริง
จึงคิดที่จะแสวงหาความสุขที่แท้จริง
ด้วยเชื่อว่า … ต้องมีทางที่จะออกไปจากวังวนของความสุข-ความทุกข์ได้อย่างแท้จริง
ไม่ต้องวนเวียนเป็นสุขเป็นทุกข์กันอีกต่อไป
จึงได้ลงมือทำตามที่ตัวเองคิดว่าจะเป็นทางที่จะพาออกไปจากวังวนของความสุข-ความทุกข์ได้

ในที่สุด
ก็มีมหาบุรุษผู้หนึ่งออกจากวังวนได้สำเร็จ
แล้วก็ป่าวประกาศว่า….
ทางออกจากวังวนนั้นมีอยู่ ผู้ใดเดินตามทางนั้นก็จะไม่เป็นทุกข์อีกเลย
มีผู้ได้ยินมหาบุรุษบอกทางให้ ก็ลงเดินตามทางนั้น จนไม่เป็นทุกข์อีกเลยเช่นกัน
มหาบุรุษผู้นั้น ได้ชื่อว่า พระพุทธเจ้า
ทางที่มหาบุรุษผู้นั้นป่าวประกาศไว้ ได้ชื่อว่า พระธรรม
ผู้ที่เดินตามทางที่มหาบุรุษป่าวประกาศไว้ ได้ชื่อว่า พระสงฆ์
(ต่อมามีผู้เดินตามทางที่มหาบุรุษป่าวประกาศไว้มากขึ้นจึงได้ชื่อว่า พุทธบริษัท ๔)

พระพุทธเจ้าทรงประกาศทางไว้ว่า
ผู้ใดต้องการพ้นไปจากวังวนของความสุข-ความทุกข์ ก็ให้มาเดินตามทาง ๆ นี้
ทาง ๆ นี้คือ
ทุกข์นั้น ให้รู้ด้วยความเพียร ด้วยความมีสัมปชัญญะ มีสติ
เหตุที่ทำให้เป็นทุกข์ (สมุทัย) นั้น ให้ละเสีย
สภาวะที่ไม่เป็นทุกข์ (นิโรธ) นั้น ทำให้แจ้งให้ปรากฏ
มรรคทั้ง ๘ นั้น ทำให้มาก

มรรคทั้ง ๘ มีอะไรบ้าง
ความเห็นชอบ ( สัมมาทิฏฐิ )
ความดำริชอบ ( สัมมาสังกัปปะ )
เจรจาโดยชอบ ( สัมมาวาจา )
ทำการโดยชอบ ( สัมมากัมมันตะ )
เลี้ยงชีพโดยชอบ ( สัมมาอาชีวะ )
ความเพียรชอบ ( สัมมาวายามะ )
ระลึกชอบ ( สัมมาสติ )
จิตตั้งมั่นชอบ ( สัมมาสมาธิ )
มรรค ทั้ง ๘ ต้องอาศัยซึ่งกันและกัน จะเลือกทำเพียงบางข้อไม่ได้
เปรียบเหมือนเชือกเส้นใหญ่ที่ต้องเอาเชือกเส้นเล็ก ๆ มาฟั่นรวมกัน
หากเส้นเล็ก ๆ ขาดไปบางเส้น เชือกนั้นก็ใช้งานได้ไม่ดี

ความเห็นชอบ
เป็นทุกข์ คืออะไร
อะไรคือเหตุทำให้เป็นทุกข์
ความไม่เป็นทุกข์ คืออะไร
วิธีปฏิบัติเพื่อไม่ให้เป็นทุกข์ มีอะไรบ้าง

เป็นทุกข์ระดับเบื้องต้น
เกิด แก่ เจ็บ ( ป่วย ) ตาย
เจอะเจอสิ่งที่ไม่ชอบไม่พอใจ
พลัดพรากจากสิ่งที่รัก
ไม่สมหวังในสิ่งต่าง ๆ
เศร้าโศกเสียใจ-รำพึงรำพัน
ความลำบาก
ทุกข์ระดับนี้เป็นความทุกข์ที่ต้องเกิดกับทุกคน

เป็นทุกข์ระดับกลาง
จิตที่หลงไปยึดว่า สิ่งต่าง ๆ ทั้งภายนอกและภายในตัวเอง
รวมทั้งหลงไปยึดว่ากายและใจ ( จิต ) เป็นตัวเรา เป็นของเรา
ทุกข์ในระดับนี้ แม้แต่กำลังมีความสุขก็เป็นทุกข์
ถ้าเข้าใจทุกข์ระดับนี้ได้ ก็จะเป็นทุกข์น้อยลง เช่นขณะกำลังป่วย
จิตใจก็ไม่รู้สึกว่าเป็นทุกข์

เป็นทุกข์ระดับละเอียด
กาย ใจ ( จิต ) ซึ่งเป็นที่ตั้งอยู่ของความยึดมั่น เป็นทุกข์
ถ้าเห็นทุกข์แบบนี้อย่างแจ่มแจ้ง ก็จะไม่หลงยึดกายยึดใจ แล้วจะไม่เป็นทุกข์อีกเลย

อะไรคือเหตุให้เป็นทุกข์
ก็คือความอยาก ( ตัณหา )
ตัณหามี 3 ลักษณะคือ อยากได้ อยากเป็น ไม่อยากได้ไม่อยากเป็น
ถ้ายังมีความอยาก ก็ยังต้องอยู่ในวังวนของความสุข-ความทุกข์

ความไม่เป็นทุกข์
ก็คือ การที่เราไม่มีความอยาก
ไม่หลงไปยึดเอาทุกอย่างแม้แต่กายและจิตเองว่าเป็นตัวเรา ของเรา
เมื่อไม่ยึดก็ไม่ทุกข์ ไม่ทุกข์แม้แต่กำลังเจ็บ ( ป่วย) กำลังตาย
ไม่ทุกข์ ทั้ง ๆ ที่ยังมีชีวิตเหมือนคนอื่นทั่ว ๆ ไป

วิธีปฏิบัติเพื่อไม่ให้เป็นทุกข์
ต้องทำมรรค ทั้ง ๘ ให้บ่อย ๆ ให้ต่อเนื่องจนเกิด ผล เป็นความพ้นทุกข์
มรรคต้องทำทั้ง ๘ ข้อ ทำเพียงบางส่วนไม่ได้
หากทำเพียงบางส่วน ก็จะไม่พ้นจาก การเป็นทุกข์ได้
การทำมรรคเพียงบางข้อ ได้ผลแค่ทำให้ชีวิตมีความสงบสุข แต่ไม่เกิดผลเป็นความพ้นทุกข์

ความดำริชอบ
ดำริที่จะออกจากเรื่องของกาม
ดำริที่จะไม่พยาบาท ไม่เบียดเบียน
แค่ดำริ (คิด ตั้งใจ) เท่านั้น ไม่ใช่การจัดการกับเรื่องของกาม พยาบาท เบียดเบียน ให้แตกหักกันไป

เจรจาโดยชอบ
พูดในสิ่งที่เป็นความจริง
ไม่พูดเท็จ ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดหยาบคาย ไม่พูดเพ้อเจ้อ

ทำการโดยชอบ
ไม่ฆ่าสัตว์
ไม่ลักทรัพย์
ไม่ประพฤติผิดในกาม
ไม่ทำการใดที่เป็นการทำให้ตัวเองและผู้อื่นเดือดร้อน

เลี้ยงชีพโดยชอบ
ไม่ยังชีพด้วยสิ่งที่เป็นโทษ เช่น ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ ไม่เสพยาเสพติด
ไม่หาเลี้ยงชีพด้วยอาชีพที่ผิดกฎหมาย และไม่เป็นไปตามมรรคข้ออื่น ๆ

ความเพียรชอบ
เพียร = ทำให้บ่อย
เพียรป้องกันอกุศลที่ยังไม่เกิด ไม่ให้เกิด
เพียรละจากอกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว
เพียรทำกุศลที่ยังไม่เกิด ให้เกิด
เพียรทำกุศลที่เกิดแล้ว ให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป
ง่าย ๆ ก็ เพียรทำดี - ละชั่ว

ระลึกชอบ
ให้มีความเพียร มีสติ มีสัมปชัญญะ ในขณะที่รับรู้สิ่งต่าง ๆ ( กาย เวทนา จิต ธรรม ) ด้วยการเห็นเป็นเพียงสิ่งที่มีการเกิดขึ้น-เสื่อมดับไปเป็นธรรมดา

จิตตั้งมั่นชอบ
ให้มีจิตตั้งมั่น ไม่หลงเพลิดเพลินไปในสิ่งต่าง ๆ ที่กำลังปรากฏ
จิตตั้งมั่นชอบ ได้ชื่อว่า สัมมาสมาธิ
สัมมาสมาธิจะคล้ายกับสมาธิที่เรารู้จักกัน แต่ต้องมีความไม่หลงเพลิดเพลิน
ไปในสิ่งต่าง ๆ ( มีสติบริสุทธิ์ ) เป็นลักษณะเด่น

การดูหนัง อ่านหนังสือ ฯลฯ ด้วยความหลงเพลิดเพลินไปกับหนังหรือเรื่องราวตั้งแต่ต้นจนจบ
เรียกว่า มีสมาธิ แต่ไม่ใช่สัมมาสมาธิ
แม้แต่การนั่งสมาธิทำจิตจนมีความสุขสงบ ถ้ายังหลงเพลิดเพลินไปกับความสุขสงบ
ไม่เห็นว่าความสุขสงบนั้นก็เกิดขึ้นเสื่อมดับไปเป็นธรรมดา ก็ยังไม่ใช่สัมมาสมาธิ

ทำมรรคทั้ง ๘ ให้มาก ทำอย่างไร
ทำได้ด้วยการ ฝึกให้มีความรู้สึกตัวบ่อย ๆ ในแต่ละวัน

รู้สึกตัวเป็นอย่างไร
รู้สึกตัว = ไม่เผลอ
เผลอ จะลืมตัวเอง ไม่รู้สึกว่ามีตัวเองอยู่ในโลก

เผลอไป จริงไหม?
ดูหนัง ดูทีวี ก็เผลอไปได้
พูดโทรศัพท์ ก็เผลอไปได้
มองสาวสวย (มองหนุ่มหล่อ) ก็เผลอไปได้
โกรธ ก็เผลอไปเหมือนกัน
เผลอได้กับทุก ๆ กิจกรรม

ทันทีที่รู้สึกตัว ก็จะรู้ว่า เมื่อกี้เผลอไป
เมื่อหัดสังเกตจนรู้สึกได้จริง ๆ ว่า เมื่อกี้เผลอไป ก็จะพบว่า
ทันทีที่รู้สึกตัว จะรู้สึกผ่อนคลาย สบาย ๆ ไม่เพ่งจ้อง
(การเพ่งจ้องจะทำให้มึน ตึง หนัก ซึ่งยังไม่ใช่การรู้สึกตัว)

เผลอไปแล้ว ก็แล้วกันไป
ใคร ๆ ก็เผลอไปกันทุกคน คนที่ไม่เผลอเลยคือคนที่พ้นจากวังวนของความสุข-ทุกข์ได้แล้ว
ไม่ต้องพยายามทำให้ไม่เผลอ
ยิ่งรู้ว่าเผลอบ่อย ก็ยิ่งรู้สึกตัวได้บ่อย

รู้สึกตัวได้ ก็เห็นจิตใจตัวเองได้
เห็นจิตใจตัวเองมีอาการต่าง ๆ นา ๆ
เดี๋ยวก็มีความโกรธ เดี๋ยวก็มีความพอใจ เดี๋ยวก็เหม่อลอย เดี๋ยวก็คิดโน่นคิดนี่ ฯลฯ
เมื่อเห็นจิตใจตัวเองมีอาการต่าง ๆ นา ๆ
ก็ให้ แค่ดู ไปเท่านั้น ไม่ต้องพยายามแก้ไขจิตใจตัวเอง

แค่ดูจิตใจตัวเองเท่านั้น
จิตจะดีหรือไม่ดี ก็ไม่ต้องพยายามแก้ไขจิตใจตัวเอง
การแค่ดูจิตใจตัวเอง เป็นการทำให้เกิดปัญญา รู้แจ้งความจริงว่า
จิตนั้นไม่เที่ยง (อนิจจัง)
จิตนั้นเป็นทุกข์ (ทุกขัง)
จิตนั้นไม่ใช่ตัวตนที่จะบังคับได้ (อนัตตา)

เมื่อรู้แจ้งความจริง
สามารถปล่อยวางความเห็นผิด
ไม่ก่อเหตุที่จะทำให้ทุกข์
สามารถใช้ชีวิตตามปกติได้ด้วยจิตใจที่ไม่เป็นทุกข์
จะเป็นผู้ รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน ได้ตามที่พระพุทธองค์ทรงประกาศหนทางเอาไว้ให้

สรุปแนวการเจริญมรรคแบบง่าย ๆ
๑. รู้สึกตัวให้เป็น
๒. แค่ดูจิตใจตัวเองตามที่เป็นจริง (ดูจิตด้วยความรู้สึกตัว) ไปเรื่อย ๆ

หนทางยังมีอยู่
ผู้เดินทางยังไม่ขาดสาย
ลงมือเสียแต่วันนี้ ก่อนที่กระแสลมแห่งกาลเวลา
จะพัดพารอยพระบาทของท่านจางหายไป
เพราะถึงเวลานั้นพวกเราก็จะต้องระหกระเหินไร้ทิศทางไปอีกนานแสนนาน

สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา
๑๘ พ.ย. ๒๕๔๘

คำถาม-ตอบที่ 3

2005-11-03T09:08:00.000+07:00

ถาม
ปกติหลังเลิกงานดิฉันจะสวดมนต์ก่อนนอน และนั่งสมาธิ
ซึ่งดิฉันได้เคยไปปฎิบัติธรรมกับคณะของ...
แต่ดิฉันก็ไม่ได้นำวิธีที่ได้รับมาปฎิบัติเท่าไหร่
เพราะรู้สึกว่าไม่ตรงกับวิสัยตัวเองดิฉันจะถนัดกับการนั่งกำหนดลมหายใจเข้าออก
จากประสบการณ์ที่นั่ง ก็ได้มีอะไรหลายอย่างเกิดขึ้นแต่ก็ไม่เข้าใจ
และไม่รู้ว่าจะกำหนดอย่างไรเพราะจากที่อ่านมาบ้างในเว็บ ที่ว่า
ให้รู้สภาวะที่เกิดขึ้นแต่ไม่ยึดติดกับสิ่งที่เกิดขึ้น ดิฉันจึงไม่แน่ใจว่า
ตัวเองปฏิบัติถูกต้องหรือไม่ คือบางครั้งดิฉันมีอาการแน่นตรงหน้าผาก ดั้งจมูก
หัวไหล่ หน้าอก และไล่ลงมาจนถึงปลายเท้า ดิฉันเหมือนจะหมดลมหายใจ
จึงล้มลงนอนแต่ไม่ได้ลืมตา จนทุกอย่างคลายตัว จึงลืมตาและขยับตัวได้
และบางครั้งนั่งแล้วรู้สึกตัวเองเป็นก้อนกลม หดลง แต่ก็แค่ชั่วครู่เดียว
และล่าสุดนั่งสมาธิอยู่แล้วรู้สึกเหมือนมีอะไรมาดันให้หงายหลัง
โดยดันจากด้านล่าง เหมือนยกให้หงายหลัง ดิฉันรู้สึกวูบเดียวก็ตกใจ
แต่ไม่ได้ลืมตา นั่งกำหนดลมหายใจต่อ
จึงอยากให้ชี้แนะว่าดิฉันควรนั่งอย่างไร จึงจะก้าวหน้าและถูกวิธีค่ะ

ตอบ
ก่อนอื่นต้องขอออกตัวก่อนว่า ปัจจุบันผมเองไม่ได้ปฏิบัติโดยการนั่งสมาธิ
หรือกำหนดลมหายใจแต่อย่างใด เนื่องจาก
ก่อนหน้าที่จะหันมาเจริญสติในชีวิตประจำวัน
ได้เคยนั่งสมาธิมาก่อนร่วม 10 ปี แต่จิตไม่มีอาการสงบเลย
มีแต่แน่นตึง ฟุ้งซ่าน และหลับ ทุกครั้งที่นั่งสมาธิ
จึงได้เลิกนั่งสมาธิแล้วใช้การเจริญสติในชีวิตประจำวันแทน
ซึ่งการหันมาเจริญสติในชีวิตประจำวัน
กลับทำให้จิตใจมีความสงบโดยง่าย ไม่ฟุ้งซ่านและแน่นตึงอีก

ผมมีความเห็นว่า
การปฏิบัติด้วยวธีใดก็ตาม ถ้าทำแล้วจิตไม่มีความสุขสงบเป็นเบื้องต้น
การปฏิบัตินั้นก็ไม่เหมาะกับเราเอง เพราะจิตที่ไม่สุขสงบจะ
ไม่สามารถใช้ในการเจริญปัญญาได้
ดังนั้นกรณีของคุณ... ผมจึงมีความเข้าใจว่า
การปฏิบัติน่าจะยังมีจุดผิดพลาดคือ
น่าจะยังมีอาการเพ่งลมมากกว่าที่จะรู้ลมหายใจอย่างมีสติมีสัมปชัญญะ
ผมจึงขอแนะนำว่า ควรที่จะหัดสังเกตให้ได้ก่อนว่า
จิตที่เพ่งลมหายใจ กับจิตที่รู้ลมหายใจอย่างเป็นธรรมชาตินั้น
มีความต่างกันอย่างไร เพื่อที่จะได้ปรับการปฏิบัติให้ถูกต้อง
คือสามารถรู้ลมหายใจได้อย่างเป็นธรรมชาติ
ไม่มีการเพ่งจ้องจนเกิดอาการตามที่เล่าไว้ครับ

วิธีที่ใช้ได้ผลดีก็คือ หัดสังเกตว่า เมื่อกี้เผลอไป ตามวิธีในหนังสือ
รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน หรือตามหนังสือ แค่ดูก็รู้แจ้ง ก็ได้ครับ
การหัดสังเกตว่า เมื่อกี้เผลอไป จะทำได้ง่ายกว่าสังเกตอาการเพ่งโดยตรง
และถ้าสังเกตได้บ่อย ๆ ก็จะเห็นอาการเพ่งได้เอง และจะทราบว่า
การไม่เผลอ ไม่เพ่งลมหายใจ ก็คือ
การรู้ลมหายใจได้อย่างเป็นธรรมชาตินั่นเองครับ

สุรวัฒน์

คำถาม-ตอบที่ 2

2005-10-30T08:11:00.000+07:00

ถาม
ผมเริ่มสนใจพุทธศาสนา เพื่อให้เป็นพุทธศาสนิกมากกว่าในบัตรประชาชน เมื่อไม่กี่เดือนมานี้เอง
(ขณะนี้อายุ 37แล้วครับ) ได้ฟังธรรมะ(MP3)จาก พระอาจารย์ปราโมทย์
รู้สึกว่าคงถูกจริตกับตนเอง แต่ยังมีคำถามที่อยากจะเรียนถามพระอ.
แต่ผมคิดว่าอาจจะเป็นการรบกวนพระอ. จึงเรียนถามทางคณะทำงานเบื้องต้นก่อน ดังนี้ คือ
ขณะนี้เวลาโกรธผมเริ่มสังเกตุว่าผมโกรธ แต่ไม่แน่ใจว่าสิ่งที่ผมรู้ รู้จากการคิดหรือรู้ด้วยจิต
(เพราะว่าในความรู้สึกเหมือนกับเป็นการบอกตนเองว่าโกรธอีกแล้ว) สองสิ่งนี้แตกต่างกันอย่างไรครับ

ตอบ
การสังเกตุเห็นความโกรธได้นั้น เป็นการรู้ด้วยจิตครับ
เพราะจิตทำหน้าที่รู้อารมณ์ แต่เมื่อจิตไปรู้ความโกรธแล้ว
ก็จะมีความจำได้ว่า นั่นเป็นความโกรธ ซึ่งตรงนี้ก็เป็นธรรมชาติของจิตเอง
แต่ในการภาวนาเราไม่ต้องไปใส่ใจกับชื่อของสิ่งที่จิตไปรู้ก็ได้
แค่รู้ว่ามีความโกรธก็พอแล้วครับ
ตอนนี้ก็หัดรู้ไปเรื่อย ๆ ก่อน แล้วก็คอยสังเกตความรู้สึก
หรืออาการของจิตหลังจากที่รู้ว่ามีความโกรธด้วยนะครับว่า
อาการของจิตหลังจากรู้ว่ามีความโกรธแล้ว จิตมีอาการอย่างไรบ้างเช่น
ไม่พอใจที่มีความโกรธไหม อยากให้ความโกรธหายไหม
ไม่อยากโกรธไหม หรือว่ารู้แล้วก็ยังแสดงท่าทางไปตามความโกรธไหม
หัดสังเกตุไปเรื่อย ๆ สังเกตุแบบแค่ดูนะครับ คือจะเป็นยังไงก็ไม่เป็นไร
ให้เพยงแค่ดูไปเท่านั้น

คำถาม-ตอบที่ 1

2005-10-14T10:03:00.000+07:00

ถาม
ดิฉันเป็นผู้ที่สนใจในการปฏิบัติธรรมโดยการดูจิตโดยได้ศึกษาจากหนังสือประทีปส่องธรรม ได้ปฏิบัติโดยถ้ารู้สึกฟุ้งซ่านคิดไม่หยุดจะดับความฟุ้งซ่านก่อนโดยรู้ลมหรือไม่ก็รู้อริยาบถเดินเมื่อรู้สึกว่าความฟุ้งซ่านลดลงจึงจะดูอารมณ์ ดูความคิดที่เกิดขึ้น เช่น บางครั้งมีสิ่งกระทบทำให้โกธรก็จะเห็นความร้อนรุ่มในจิตใจของตนอยากเถียงบางครั้งถ้าสิ่งที่กระทบไม่รุนแรงมากก็สามารถที่จะระงับกริยาโต้ตอบไปได้แต่ก็จะยังเห็นว่ามีบางอย่างลุกโพลงอยู่ แต่บางครั้งเมื่อเห็นก็ดับไปเลยในกรณีที่เหตุนั้นไม่กระทบรุนแรง มีครั้งหนึ่งไฟดับขณะเข้าห้องน้ำ เห็นความรู้สึกตกใจชัดเจน เหมือนความตกใจแยกอยู่ แต่มีความสงบซ้อนอยู่อีกชั้นหนึ่ง จึงขอเรียนถามอาจารย์สุรวัฒน์ว่าทำอย่างนี้ใช่การดูจิตหรือไม่ขอความกรุณาอาจารย์ช่วยแนะนำด้วยค่ะ คนรอบข้างไม่มีใครแนะนำได้เลยค่ะ สิ่งที่รู้สึกดีๆกับเรื่องการดูจิตคือเมื่อประเมินตัวเองแล้วความโกธรที่ปกติรุนแรงและแสดงกริยาไม่ดีกับผู้อื่นได้ลดลงไปอย่างน่าพอใจค่ะ แต่ยังไม่แน่ใจตนเองว่าได้ปฏิบัติตามคำสอนของพระอาจารย์ปราโมชย์ถูกต้องหรือไม่

ตอบ
ผมมีความเห็นว่า มาถูกทางแล้วครับ
ต่อไปก็ทำแบบที่ทำมานี่แหละครับ คือคอยดูสิ่งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นความโกรธ ความสงบ ฯลฯ ที่เกิดขึ้นไปเรื่อย ๆ
โดยไม่พยายามที่จะระงับ ไม่พยายามที่จะรักษาจิต แค่ดูไปเรื่อย ๆ เท่านั้นนะครับ
แล้วก็...ถ้ามีเวลาก็ไปกราบหลวงพ่อปราโมทย์บ้างนะครับ

เป้าหมายการภาวนา

2005-09-24T13:19:00.000+07:00

การภาวนานั้นไม่ว่าจะภาวนาอย่างไร หรือภาวนาตามแนวทางไหนก็ตาม
ต้องมีเป้าหมายอยู่ที่ เห็นกายนี้-จิตนี้ ไม่เที่ยง-เป็นทุกข์-ไม่ใช่ตัวตน

ถ้าภาวนาแล้วไปรู้โน่น รู้นี่ เห็นโน่น เห็นนี่ แม้จะมากมายจนสุดประมาณ
แต่ไม่เห็นเลยว่า กายนี้-จิตนี้ ไม่เที่ยง-เป็นทุกข์-ไม่ใช่ตัวตน ละก็
ยังเป็นใบไม้นอกกำมืออยู่นั่นแหละ

การจัดพิมพ์หนังสือ

2005-05-26T09:16:00.000+07:00

เพื่อให้การดำเนินการจัดพิมพ์หนังสือมีแนวทางที่ชัดเจน
ผมจึงขอสรุปแนวทางให้ทุกท่านเข้าใจตรงกันว่า
1. การจัดพิมพ์หนังสือ จะพิมพ์ทั้ง 3 เล่มคือ
รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน
นับหนึ่ง
แค่ดูก็รู้แจ้ง

2. การพิมพ์จะพิมพ์เพื่อแจกเป็นธรรมทานเท่านั้น

3. จัดการด้านการเงิน
ให้ทำบัญชีเป็น 4 ส่วนคือ
3.1 ส่วนของเล่ม รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน
3.2 ส่วนของเล่ม นับหนึ่ง
3.3 ส่วนของเล่ม แค่ดูก็รู้แจ้ง
3.4 ส่วนที่ไม่เจาะจงเล่มที่จะพิมพ์
การจ่ายเงินค่าพิมพ์ทุกครั้งที่มีการสั่งพิมพ์
ให้ตัดจ่ายจากบัญชีของแต่ละเล่มก่อนทั้งหมด
หากไม่พอให้ตัดจากส่วนที่ 3.4 เพิ่มตามจำนวนที่ยังขาดอยู่

4. การรับบริจาคหรือร่วมพิมพ์หนังสือ
4.1ให้ผู้บริจาคหรือผู้ร่วมพิมพ์ ระบุด้วยว่า ต้องการร่วมพิมพ์หรือบริจาคเพื่อพิมพ์เล่มใด
หากไม่ได้ระบุหรือไม่สามารถติดต่อเพื่อยืนยันความประสงค์ได้
ก็ให้นำเข้าบัญชีส่วนที่ 3.4
4.2 ให้ผู้บริจาคหรือผู้ร่วมพิมพ์ แจ้งความประสงค์ว่า ต้องการรับหนังสือหรือไม่
ถ้าต้องการรับหนังสือ ต้องการรับหนังสือรายการใดบ้าง จำนวนกี่เล่ม
และให้แจ้งที่อยู่หรือเบอร์โทรศัพท์ที่สามารถติดต่อได้ เพื่อความสะดวกในการรับหนังสือ

5. การดูแลการจัดพิมพ์หนังสือในระยะยาว
จะพยายามติดต่อให้สำนักพิมพ์สักที่หนึ่ง
รับดูแลเรื่องการจัดพิมพ์สำหรับแจกเป็นธรรมทาน
ใครต้องการหนังสือเพื่อแจกก็ให้ติดต่อกับสำนักพิมพ์โดยตรงได้เลย
(ตอนนี้พี่ธนาเสนอ สนพ.ธรรมดา )
หากไม่มีสำนักพิมพ์ใดรับดูแลให้ ก็อาจให้ทาง ลานธรรม ดูแลให้
เพราะเห็นมีโครงการจัดการดูแลเรื่องการพิมพ์หนังสือด้วย

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๙

2005-05-12T08:54:00.000+07:00

ตอนที่ ๙
รู้แจ้งอะไร

เมื่อแค่ดูกาย แค่ดูจิตได้ ก็จะเห็นกายนี้ เห็นจิตนี้ เป็นเพียงแค่สิ่งที่ถูกดูถูกรู้อยู่
เมื่อแค่ดูไปเรื่อย ๆ บ่อย ๆ และต่อเนื่องสม่ำเสมอ
ก็จะเกิดความรู้แจ้งขึ้นได้ว่า
กายนี้ จิตนี้ย่อมมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา
กายนี้ จิตนี้ย่อมมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา
กายนี้ จิตนี้ย่อมเป็นทุกข์
กายนี้ จิตนี้ไม่อาจจะบังคับให้เป็นไปตามใจปรารถนาได้
และไม่ควรที่จะไปยึดมั่นถือมั่นว่ากายนี้ จิตนี้เป็นตัวเราของเรา

การเกิดขึ้นของความรู้แจ้งที่ว่านี้
ต้องเป็นการเกิดขึ้นจากการที่เราแค่ดูกาย แค่ดูจิตอยู่เรื่อย ๆ
ไม่ใช่เกิดจากการที่เราบังคับควบคุม หรือพยายามทำกาย ทำใจ ทำจิต
ให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้ หรือไม่ใช่เกิดจากการอ่าน การฟัง การคิด ๆ เอาหรอกนะ
และถึงแม้ใครจะอ่านมากแค่ไหน ฟังมากแค่ไหน คิด ๆ เอามากแค่ไหน
หรือใครจะเข้าใจ จดจำ ข้อธรรมต่าง ๆ ได้มากแค่ไหนก็ตามเถอะ
ถ้าไม่ได้ผ่านการฝึกดูกาย ฝึกดูจิต แบบแค่ดูมาก่อนละก็
สิ่งที่เข้าใจ จดจำได้นั้น จะเป็นเพียงความรู้เท่านั้น ไม่ใช่การรู้แจ้งแต่อย่างใด

เมื่อแค่ดูจนรู้แจ้งได้แล้ว
ความยึดมั่นถือมั่นต่อสิ่งทั้งหลายทั้งปวง
ก็จะลดน้อยลงจนหมดสิ้นไปตามลำดับ
ความหมดสิ้นไปของความยึดมั่นถือมั่นต่อสิ่งทั้งหลาย
จนกระทั่งไม่ยึดมั่นถือมั่นแม้แต่กายและจิตตัวเองนี่แหละ
ที่เป็นที่สุดของพุทธศาสนา
การที่เราพากเพียรปฏิบัติเจริญภาวนากันมา
ก็เพื่อที่สุดของพระพุทธศาสนากันไม่ใช่เหรอ
เพราะฉะนั้นอย่าได้ทำอะไรให้เป็นการเนิ่นช้าเสียเวลาอยู่เลย
ตั้งใจเพียรฝึกดูกาย ดูจิต กันเถิด

ไม่แน่นะ....เมื่อฝึกดูกาย ดูจิต แบบแค่ดูแล้ว
อาจทำให้เรารู้แจ้งขึ้นได้ง่าย ๆ
จนถึงกับยิ้มออกมาว่า
มรรคผลพระนิพพานมีอยู่จริง....

สุรวัฒน์ เสรีวิวัฒนา
พฤษภาคม ๒๕๔๘

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๘

2005-05-12T08:53:00.000+07:00

ตอนที่ ๘
การฝึกดูกาย – ดูจิต ต้องระวังอะไรบ้าง

ต้องระวังอะไรบ้างเหรอ…ก็คงมีไม่กี่อย่างที่ต้องระวังกัน
ที่สำคัญคือให้ระวังในเรื่องของการบังคับกายบังคับจิต
คือ อย่าบังคับกาย อย่าบังคับจิต
อย่าทำให้กายหรือจิตมีอาการเป็นไปตามที่เราต้องการ
เช่น เมื่อฝึกดูกายด้วยการดูลมหายใจ ก็ไม่ต้องคอยบังคับลมหายใจ
หรือคอยปรับลมหายใจให้สั้นให้ยาวแต่อย่างใด
ปล่อยให้ร่างกายหายใจสั้นหรือยาวไปตามที่ควรจะเป็นตามธรรมชาติ
แล้วเราแค่ดูลมหายใจนั้นไปเรื่อย ๆ
คราใดที่ลมหายใจสั้น ก็แค่ดูลมหายใจที่สั้นนั้น
คราใดที่ลมหายใจยาว ก็แค่ดูลมหายใจที่ยาวนั้น
คราใดที่ลมหายใจหยาบ ก็แค่ดูลมหายใจที่หยาบนั้น
คราใดที่ลมหายใจละเอียด ก็แค่ดูลมหายใจที่ละเอียดนั้น
เพียงแค่นี้ก็จะรู้แจ้งได้ โดยไม่ต้องทำลมหายใจให้เป็นแบบนั้นแบบนี้เลย

ในทำนองเดียวกัน ถ้าจะฝึกดูกายด้วยอิริยาบถใดก็ตาม
หรือฝึกดูกายด้วยการเคลื่อนไหวใด ๆ ก็ตาม
ก็ไม่ต้องบังคับการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ปล่อยให้ร่างกายเคลื่อนไหวไปตามปกติธรรมดา
เช่น การเดิน ก็เดินไปตามปกติธรรมดา
จะเดินช้าเดินเร็วก็ปล่อยไปตามปกติ แล้วก็แค่ดูกายที่กำลังเดินไปเท่านั้น
และถ้าในระหว่างเดิน เกิดไปรู้สึกชัดอยู่ที่ความปวดเมื่อย
ก็แค่ดูความปวดเมื่อยนั้นต่อไป
หรือถ้านั่ง ๆ อยู่แล้วปวดเมื่อย แต่เกิดไปรู้สึกชัดที่ร่างกายซึ่งกำลังขยับ
เพื่อบรรเทาความปวดเมื่อย ก็แค่ดูกายที่ขยับต่อไป
อย่าใช้วิธีการบังคับ กดข่มความปวดเมื่อยด้วยการกระทำใด ๆ

สำหรับการฝึกดูจิตก็เหมือนกัน
อย่าบังคับจิตให้เกิดอาการตามที่ต้องการ
ปล่อยให้จิตมีสิ่งต่าง ๆ ปรากฏขึ้นตามเหตุปัจจัย
เช่น ถ้ามีเหตุให้จิตเกิดความโกรธก็ปล่อยไป
เมื่อเรารู้ชัดว่าจิตมีความโกรธแล้วรู้สึกตัวขึ้น ก็แค่ดูไป
หรือถ้าจิตมีเหตุให้เกิดความยินดีในกามก็ปล่อยไป
เมื่อเรารู้ชัดว่าจิตมีความยินดีในกามแล้วรู้สึกตัวขึ้น ก็แค่ดูไป
หรือถ้าจิตมีเหตุให้ความคิดฟุ้งซ่านก็ปล่อยไป
เมื่อเรารู้ชัดว่าจิตคิดฟุ้งซ่านแล้วรู้สึกตัวขึ้น ก็แค่ดูไป

อ้อ...แล้วอย่าบังคับตัวเองให้เอาแต่ดูกาย หรือเอาแต่ดูจิตอย่างเดียวนะ
ให้ดูแบบที่เคยบอกไว้ในตอนที่แล้วคือ
หากมีการรับรู้ทางกายได้ชัดแล้วรู้สึกตัวขึ้น ก็ให้ดูกายไป
หากมีการรับรู้ทางใจได้ชัดแล้วรู้สึกตัวขึ้น ก็ให้ดูจิตไป
ไม่ต้องคอยดึงการรับรู้เอาไว้ที่ใดที่หนึ่งหรือทางใดทางหนึ่ง
ปล่อยให้การรับรู้เป็นไปตามแต่ที่จะรู้ได้ชัด

ขอย้ำอีกครั้งนะว่า การฝึกดูกาย ฝึกดูจิตที่ดีที่สุดนั้น
ต้องไม่บังคับกาย ไม่บังคับจิตเพื่อให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้
ปล่อยให้กาย ปล่อยให้จิตเป็นไปตามเหตุหรือตามที่ควรจะเป็น
ถ้าไปพยายามบังคับกาย พยายามบังคับจิตเมื่อใด
จะทำให้เกิดความรู้สึกตัวที่แท้จริงไม่ได้
เมื่อรู้สึกตัวไม่ได้ ก็แค่ดูไม่ได้ ฝึกไปก็เสียเวลาเปล่า ๆ

นอกจากการไม่บังคับกาย บังคับจิตแล้ว ยังมีข้อที่ควรระวังอีก คือ
อย่าตั้งเกณฑ์ว่าเราต้องดูกายดูจิตให้ได้บ่อยแค่นั้นแค่นี้
ไม่ต้องรีบเร่งฝึกให้ได้ผลเร็ว ๆ ฝึกแล้วได้ผลแค่ไหนก็แค่นั้นไปก่อน
ให้ฝึกไปเรื่อย ๆ ฝึกให้บ่อย ๆ ฝึกให้ต่อเนื่องสม่ำเสมอก็พอแล้ว

อะไรนะ...
ต้องระวังไม่ให้เผลอไป หรือต้องระวังให้รู้สึกตัวเอาไว้หรือเปล่าเหรอ
อ้าวแล้วกัน...ถามแบบนี้แสดงว่า
ยังไม่เข้าใจเรื่องของความรู้สึกตัวหรือเรื่องของการเผลอไป
หรือไม่ก็คงลืมเรื่องที่เคยบอกว่า เผลอไปนั้นเป็นเรื่องปกติของทุกคน
เราไม่สามารถควบคุมบังคับเพื่อไม่ให้เผลอได้
หรือแม้แต่เมื่อเกิดรู้สึกตัวขึ้นมา เราจะบังคับควบคุมให้รู้สึกตัวนาน ๆ ก็ไม่ได้
ความรู้สึกตัวหรือการแค่ดูนั้น จะเกิดขึ้นเพียงแวบเดียว แล้วก็จะเผลอไปอีก
เมื่อเผลอไปแล้วเกิดมีการรับรู้ทางกายทางใจชัดขึ้น
จิตที่ผ่านการฝึกมาตามสมควรจนจดจำสภาวะของสิ่งที่รับรู้ได้
ก็จะมีความรู้สึกตัวเกิดขึ้นเอง รู้สึกตัวแล้วก็เผลอไป เผลอไปแล้วก็รู้สึกตัว
จะเป็นอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ โดยที่เราไม่สามารถควบคุมบังคับเพื่อไม่ให้เผลอได้
ที่จะได้ก็มีแต่ เพียรฝึกไปเรื่อย ๆ ฝึกให้บ่อย ๆ ฝึกให้ต่อเนื่องสม่ำเสมอเท่านั้น

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๗

2005-05-12T08:52:00.000+07:00

ตอนที่ ๗
ฝึกดูกาย-ดูจิตต่อไป

พูดถึงดูกาย ดูจิต กันมาตั้งนาน
เข้าใจหรือยังว่า ดูกาย ดูจิต คืออะไร เข้าใจแล้วใช่ไหมว่า
ดูกาย ก็คือการรับรู้สิ่งที่ปรากฏทางกายด้วยความรู้สึกตัว
ดูจิต ก็คือการรับรู้สิ่งที่ปรากฏทางใจด้วยความรู้สึกตัว
เมื่อใดที่กำลังรับรู้สิ่งปรากฏด้วยความรู้สึกตัว
เมื่อนั้นการดูกาย ดูจิต ก็จะเป็นเพียง แค่ดู หรือแค่รู้เท่านั้น
เหมือนเราทำหน้าที่เป็นเพียงผู้รู้ ที่กำลังรู้อะไรบางอย่างในฐานะสิ่งที่ถูกรู้
ไม่มีการจงใจกระทำการใด ๆ ต่อสิ่งที่กำลังถูกรู้อยู่
ไม่มีการบังคับ ไม่มีการกดข่มหรือทำให้สิ่งที่กำลังถูกรู้นั้นดับไปด้วยความไม่พอใจ
ไม่มีการรักษาหรือทำให้สิ่งที่กำลังถูกรู้ปรากฏอยู่ด้วยความพอใจ

ในการฝึกดูกายหรือฝึกดูจิตจึงไม่มีอะไรต้องทำ มีเพียงแค่ดูเท่านั้น
เมื่อใดที่แค่ดูได้ เมื่อนั้นก็คือการฝึกดูกายหรือดูจิต
แค่ดูกายไปเรื่อย ๆ บ้าง แค่ดูจิตไปเรื่อย ๆ บ้าง ก็จะรู้แจ้งได้เอง

สงสัยละซิว่า รู้แจ้งอะไร เอาไว้อ่านในตอนสุดท้ายก็แล้วกัน
ตอนนี้จะขอพูดถึงการฝึกกันซะก่อน

การฝึกดูกายหรือดูจิตนั้น จะไม่มีลำดับขั้นตอนตายตัวว่า
ต้องฝึกดูกายก่อน หรือฝึกดูจิตก่อน
เพราะแต่ละคนจะมีความถนัดไม่เหมือนกัน
บางคนจะถนัดดูกาย บางคนจะถนัดดูจิต
(ถนัดในที่นี้หมายถึงสามารถแค่ดู หรือรู้สึกตัวได้ง่ายเมื่อมีการรับสิ่งต่าง ๆ)
แล้วก็ยากและเหนือวิสัยทั่วไปที่ใครจะบอกได้ว่า
เราถนัดดูกาย หรือเราถนัดดูจิต แต่ถ้าเราเป็นคนช่างสังเกต
ก็อาจจะพอทราบจากตอนฝึกรู้สึกตัวในชีวิตประจำวันแล้วว่า
เราถนัดดูกายหรือดูจิต เพราะในขณะฝึกรู้สึกตัวในชีวิตประจำวัน
ถ้าเราถนัดดูจิต เราจะรู้สึกตัวได้เสมอ ๆ เมื่อมีการรับรู้อารมณ์ทางใจ
เช่น เดิน ๆ แล้วเผลอไปเมื่อไหร่ก็ไม่รู้ แต่พอมีการรับรู้ทางใจ
เช่น รู้สึกว่ามีความโกรธเกิดขึ้น ก็สามารถเกิดรู้สึกตัวขึ้นได้
ถ้าเป็นอย่างนี้ก็แสดงว่า เราน่าจะมีความถนัดดูจิตมากกว่า
ส่วนใครที่เกิดรู้สึกตัวขึ้นได้เมื่อมีการรับรู้อาการไหวของร่างกาย
หรือมีการสัมผัสทางกาย เช่น เดิน ๆ แล้วเผลอไปเมื่อไหร่ก็ไม่รู้
แต่พอมีการรับรู้ถึงขาที่กำลังก้าว หรือเท้าที่กำลังกระทบพื้น ก็เกิดรู้สึกตัวขึ้น
ถ้าเป็นแบบนี้ก็แสดงว่าเราน่าจะมีความถนัดดูกายมากกว่า

แต่ไม่ว่าใครจะถนัดดูกายหรือถนัดดูจิตก็ตาม
เมื่อฝึก ๆ ไป การดูจะพลิกไปพลิกมาโดยตัวมันเอง
เดี๋ยวก็พลิกไปดูกาย อีกเดี๋ยวก็พลิกไปดูจิต แล้วแต่ว่าในขณะนั้น
สิ่งที่ปรากฏทางกายหรือทางใจจะถูกรู้ได้เด่นชัดกว่ากัน
เช่น ขณะที่เรากำลังเดินดูกายไปเรื่อย ๆ จู่ ๆ ก็เดินไปเจอคู่ปรับเก่าเข้า
พอตามองเห็นคู่ปรับเก่าเท่านั้นแหละ ความโกรธก็พุ่งปรู้ดขึ้นทันที
การรับรู้ก็จะไปเด่นชัดที่ความโกรธ และถ้าสามารถเกิดรู้สึกตัวขึ้นได้
ก็จะพลิกไปดูจิตได้โดยอัตโนมัติ ใครเป็นแบบนี้
ก็ไม่ต้องพยายามดึงความรู้สึกกลับไปเพื่อดูกายเชียวนะ
ปล่อยให้การรับรู้ไปอยู่กับสิ่งที่ปรากฏทางใจ แล้วเราก็ดูจิตต่อไปเลย
ในทางกลับกัน ถ้าดูจิตอยู่แล้วเกิดไปรู้สึกที่กายชัด
ก็ไม่ต้องดึงความรู้สึกกลับมาที่จิตที่ใจ ให้ดูกายต่อไปเลย

ในการฝึกดูกายหรือดูจิต ก็ไม่ใช่ว่าเราจะแค่ดูได้ง่าย ๆ หรอกนะ
เพราะโดยธรรมชาติของคนเราที่ยังไม่รู้แจ้งถึงที่สุด
ย่อมต้องเกิดการกระทำบางอย่างขึ้นเสมอในระหว่างการฝึก
เช่น บางคนที่มีนิสัยขี้โมโหหรือโกรธง่าย และมีความเห็นว่า
โกรธไม่ดีนะ ต้องไม่โกรธ ดังนั้นพอมีการรับรู้ว่าโกรธแล้ว ก็จะแค่ดูไม่ได้
จะเผลอไปทำอะไรบางอย่างเพื่อให้หายโกรธ
ทำไปเพราะความไม่รู้ว่า การทำอย่างนั้นไม่ใช่เหตุที่จะทำให้รู้แจ้งได้
หรือทำไปเพราะหลงผิดไปเลยว่า การทำอย่างนั้นจะทำให้รู้แจ้งได้
ดังนั้นจึงต้องเข้าใจให้ได้ว่า ความโกรธเป็นเรื่องปกติของคนเรา
เราห้ามไม่ให้โกรธไม่ได้ เมื่อมีเหตุพร้อม ความโกรธก็จะเกิดขึ้นทันที
และเราเองก็มีความไม่รู้สึกตัวเป็นทุนเดิม
จึงทำให้เราเผลอไปจัดการอะไรบางอย่างต่อความโกรธที่เกิดขึ้น
เพราะฉะนั้นในการฝึก เราอาจไปเกิดความรู้สึกตัวขึ้น
หลังจากเผลอไปจัดการกับความโกรธก็ได้ ขอให้เข้าใจไว้ว่า
อาการแบบนี้ถือเป็นเรื่องปกติ และไม่ใช่ว่าเราฝึกแล้วมีข้อผิดพลาด
ขอเพียงแค่ ให้แค่ดูต่อไปในทันทีที่รู้สึกตัวขึ้น
(รู้สึกตัวขณะใด ก็แค่ดูต่อไปเท่านั้น)
อย่างนี้ก็นับว่าเราได้ฝึกดูกายดูจิตถูกแล้ว

การฝึกดูกาย ฝึกดูจิต ของแต่ละคนนั้น
จะมีรายละเอียดปลีกย่อยที่ไม่เหมือนกันแม้ว่าจะเกิดอารมณ์เหมือน ๆ กัน
เช่น ในขณะที่เกิดความโกรธ
บางคนเมื่อดูจิต อาจจะเห็นว่าตัวเองกำลังโกรธ แล้วจึงรู้สึกตัวขึ้น
บางคนอาจจะเห็นชัดว่า อยากให้หายโกรธ แล้วจึงรู้สึกตัวขึ้น
บางคนอาจจะเห็นชัดว่า อยากด่าคนที่ทำให้โกรธ แล้วจึงรู้สึกตัวขึ้น
ในขณะที่บางคนอาจเห็นแค่ว่า มีความโกรธเกิดขึ้นนิดนึงก็รู้สึกตัวได้
แล้วความโกรธก็จางหายไป

เพราะฉะนั้นในการฝึก เราจะเห็นอะไร เห็นแค่ไหน
ก็ไม่ใช่สาระสำคัญ เพราะสาระสำคัญจะอยู่ตรงที่
เห็นแล้วเราต้องมีความรู้สึกตัวเกิดขึ้น เมื่อมีความรู้สึกตัวเกิดขึ้น
เราก็จะแค่ดูสิ่งที่กำลังปรากฏในจิตในใจได้
ดังนั้นอย่าพยายามฝึกให้เห็นให้เป็นเหมือนคนอื่นเชียวนะ
ใครเขาฝึกแล้วเป็นอย่างไร ก็เป็นเรื่องของเขา ส่วนเราก็ฝึกของเราไป
ขอเพียงเมื่อรับรู้อะไรได้ชัดแล้วมีความรู้สึกตัวเกิดขึ้นก็ แค่ดู ต่อไปเท่านั้น

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๖

2005-05-12T08:50:00.000+07:00

ตอนที่ ๖
ฝึกรู้สึกตัวในชีวิตประจำวันด้วยการรู้ว่า เมื่อกี้เผลอไป

อย่ารีบร้อนซิ ยังดูกายดูจิตไม่ได้หรอก
ใครรีบร้อนจะดูกายดูจิตตอนนี้ก็จะ แค่ดู ไม่ได้แน่
เพราะเรายังไม่มีความเคยชินที่จะเกิดความรู้สึกตัว
(เราเคยชินกับการไม่รู้สึกตัวกันมานาน)
ต้องหัดรู้สึกตัวให้ได้บ่อย ๆ จนเคยชินกันก่อน ไม่ต้องรีบร้อนหรอก
เมื่อรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ จนเคยชินแล้ว
ถึงไม่คิดจะดูกายดูจิตก็อาจจะดูได้เองเลย
แต่ถ้ายังไม่เคยชินที่จะรู้สึกตัว หรือรู้สึกตัวได้แค่วันละไม่กี่ครั้ง
แล้วไปหัดดูกาย ดูจิต เข้าละก็ ร้อยทั้งร้อย
(หย่อนให้เหลือร้อยละ ๙๙ ก็ได้) จะไม่สามารถ
แค่ดูกาย หรือแค่ดูจิตได้หรอก แต่จะกลายเป็นเพ่งจ้องกาย เพ่งจ้องจิต
หรือไม่ก็เอาแต่แก้ กดข่ม ทำลายอาการของกายของจิตที่ตัวเองไม่ชอบใจ
หรือไม่ก็เอาแต่สร้างเอาแต่ปั้นเอาแต่ประคองรักษา
อาการของกายของจิตที่ตัวเองชอบใจเอาไว้ให้คงอยู่นาน ๆ
การเพ่ง การแก้ การกดข่ม การทำลาย การสร้าง การปั้น การรักษา
ทั้งหมดนี้ล้วนแต่ไม่ใช่การดูกาย ดูจิต เพื่อความรู้แจ้งหรอก
แล้วก็จำเอาไว้ให้แม่น ๆ นะว่า ดูกาย ดูจิต นั้นต้อง แค่ดู …ไม่ใช่ทำ

เอาล่ะ ทีนี้ก็ฝึกดูว่า เมื่อกี้เผลอไป ในระหว่างใช้ชีวิตประจำวันนี่แหละ
ที่ให้ฝึกก็เพื่อ เมื่อรู้สึกขึ้นว่า เมื่อกี้เผลอไป ก็เท่ากับเกิดรู้สึกตัวขึ้นนั่นเอง
ถ้ารู้ว่าเผลอไปได้บ่อย ๆ ก็คือรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ นั่นเอง

การฝึกรู้สึกตัวในขณะใช้ชีวิตประจำวันนี้
ไม่ใช่ว่าต้องรู้สึกตัวกันทุก ๆ วินาทีหรอกนะ
เพราะอย่างเรา ๆ จะยังไม่สามารถรู้สึกตัวได้ทุก ๆ วินาทีหรอก
และถ้าเพิ่งเริ่มฝึกก็จะรู้สึกตัวได้นาน ๆ ครั้ง หรือวันละไม่กี่ครั้งเท่านั้น
ต้องใช้ความพากเพียรฝึก จึงจะทำให้สามารถรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ
ดังนั้นจึงไม่ต้องคิดกันเลยว่า เราจะต้องรู้สึกตัวให้ได้ทุก ๆ วินาที
ไม่ต้องคิดกันเลยว่า เราจะต้องรู้สึกตัวให้ได้มากแค่ไหน
แค่ตั้งใจไว้ว่า เราจะฝึกให้รู้สึกตัวให้ได้บ่อย ๆ เท่านั้น
ฝึกแล้วจะรู้สึกตัวได้บ่อยแค่ไหนก็ให้พอใจแค่นั้นก่อน
แล้วเพียรฝึกไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะมีความเคยชินที่จะรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ

แล้วจะฝึกกันในช่วงไหนกันดีล่ะ เพราะแต่ละวันต้องทำโน่นทำนี่กันทั้งวันเลย
เอาที่น่าจะง่ายที่สุดก่อนก็แล้วกันคือ
ฝึกตอนที่กำลังเดิน เดินไปไหนก็ได้ เดินไปห้องน้ำ เดินไปหยิบของ
เดินไปหาเพื่อน เดินออกกำลังกาย เดินไปทานข้าว เดินเล่น เดิน...
ฝึกเพื่อให้เราเกิดรู้สึกขึ้นว่า เมื่อกี้เผลอไปขณะกำลังเดิน
ลองฝึกกันก่อน แล้วค่อยอ่านกันต่อก็ได้นะ….

เป็นยังไงบ้าง ฝึกได้ผลยังไงบ้างล่ะ
พอจะรู้ว่าเมื่อกี้เผลอไปได้บ้างไม่ได้บ้างใช่ไหม
ถ้าใช่ก็แสดงว่าฝึกได้ดีแล้ว ฝึกต่อไปเรื่อย ๆ เถอะ

แล้วรู้สึกบ้างไหมว่า แรก ๆ ที่ฝึก เรายังไม่เคยชินที่จะรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ
จึงมักจะเดินไปแต่ไม่รู้สึกตัว หรือมักจะเดินเผลอไป
เพราะมัวแต่ส่งใจไปดูอะไรบางอย่าง เช่นเดินไปเกิดเห็นของถูกใจ
ก็เลยเอาแต่ดูของที่ถูกใจจนลืมตัวเองไปเลย
หรือไม่ก็เดินไปคิดอะไรบางเรื่องไปด้วย คิดจนลืมตัวเองไปเลย
ถ้านึกดูดี ๆ จะนึกออกว่าตอนที่เผลอไปนั้น เราเผลอไปเมื่อไหร่ก็ไม่รู้
มารู้อีกทีก็เหมือนตื่นขึ้นมาจากฝัน แล้วก็รู้แวบขึ้นว่า อ้าว...เมื่อกี้เผลอไป
สำหรับบางคนอาจนึกออกอีกว่าเมื่อกี้เผลอไปนาน หรือเผลอไปเดี๋ยวเดียว

นอกจากจะฝึกรู้สึกตัวด้วยการเดินแล้ว
ก็ยังสามารถฝึกด้วยกิจกรรมที่ทำในชีวิตประจำวันได้ทุกอย่าง
ฝึกได้ตั้งแต่ตื่นนอนตอนเช้าจนกระทั่งเข้านอนในตอนค่ำ
และกิจกรรมที่สามารถใช้เป็นการฝึกได้ดีมาก ๆ ก็คือ
กิจกรรมที่ไม่ต้องใช้ความคิด เช่น ทำงานบ้าน
ทั้งกวาดบ้าน ถูบ้าน ซักรีดเสื้อผ้า ทำอาหาร ล้างถ้วยล้างชาม ล้างรถ
เพราะหากต้องใช้ความคิดเมื่อไหร่ ก็จะรู้สึกตัวได้ยากมาก ๆ จนถึงไม่ได้เลย

เพียรฝึกรู้สึกตัวในขณะใช้ชีวิตประจำวันไปเรื่อย ๆ กันก่อนนะ
นึกได้เมื่อใด สะดวกเมื่อใดก็ฝึกเมื่อนั้น
ฝึกให้บ่อย ๆ เท่าที่โอกาสจะอำนวย และถ้าเห็นว่าเราทำกิจกรรมใดแล้ว
สามารถรู้ว่าเผลอไปหรือรู้สึกตัวได้ง่ายละก็
หากไม่มีอะไรต้องทำหรืออยู่ว่าง ๆ ละก็
ให้ทำกิจกรรมนั้นก็จะยิ่งเป็นการดี เช่น ใครที่เดินแล้ว
สามารถรู้ว่าเผลอไปหรือรู้สึกตัวได้ง่าย อยู่ว่าง ๆ ก็ลุกเดินไปโน่นไปนี่ซะ
ใครที่กวาดบ้านแล้วสามารถรู้ว่าเผลอไปได้ง่าย
หรือรู้สึกตัวได้ง่าย อยู่ว่าง ๆ ก็กวาดบ้านซะ
ใครที่.....แล้วสามารถรู้ว่าเผลอไปหรือรู้สึกตัวได้ง่าย อยู่ว่าง ๆ ก็.....ซะ

อยู่ที่ทำงานน่ะเหรอ…
เห็นทีจะฝึกยากมากทีเดียวแหละ โดยเฉพาะถ้าเป็นงานที่ต้องใช้ความคิด
แล้วก็ไม่แนะนำให้ฝึกด้วยนะ เพราะฝึกไปแล้วจะคิดเรื่องงานไม่ออก
เนื่องจากเมื่อรู้สึกตัวขึ้น ความคิดต่าง ๆ จะดับลง
ยิ่งถ้ารู้ตัวบ่อย ๆ ก็จะคิดเรื่องงานไม่ออกเอาซะเลย
เกิดทำงานไม่เสร็จเดี๋ยวถูกไล่ออกแล้วจะเดือดร้อน
แต่ก็ไม่ใช่ว่าเราจะฝึกในที่ทำงานไม่ได้เลยหรอกนะ
ถ้าตั้งใจฝึกจริง ๆ ก็ได้ เพราะเราคงไม่ได้คิดเรื่องงานตลอดเวลาหรอก
ต้องมีลุกไปห้องน้ำบ้าง ไปหยิบของบ้าง เดินไปโน่นไปนี่บ้าง
แล้วก็ยังมีเวลาพักอีก ถ้าฝึกตอนนี้ได้ ก็จะรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ เหมือนกัน

นึกแล้วเชียวว่า ต้องมีคนถามว่า
ที่ให้ฝึกรู้สึกตัวให้ได้บ่อย ๆ นั้น ต้องรู้สึกตัวกันวันละกี่ครั้ง?
แหม..จะนับกันเลยเหรอว่ารู้สึกตัวได้วันละกี่ครั้ง
คงเหมือนกับถ้าให้เรานับว่า วัน ๆ เราเดินกี่ก้าว เรานับได้เหรอ
นับไม่ได้หรอก เพราะนับไปเดี๋ยวเดียวก็เผลอแล้วก็หลงลืมกันแล้ว
เพราะฉะนั้นไม่ต้องนับ ไม่ต้องสนใจเลยว่าเรารู้สึกตัวได้กี่ครั้ง
ขอเพียงให้ฝึกไปเรื่อย ๆ ก็พอ ฝึกไปจนเคยชินที่จะรู้สึกตัว

หลักสำคัญในการฝึกรู้สึกตัวด้วยการรู้ว่าเผลอไปในชีวิตประจำวันนั้นจะอยู่ที่
เมื่อรู้ว่าเผลอไปแล้ว ก็ไม่ต้องทำอะไรต่อไปอีก ไม่ต้องบังคับ ไม่ต้องประคองเพื่อให้รู้สึกตัวได้นาน ๆ ให้ใช้ชีวิตประจำวันต่อไปตามปกติ
ฝึกไปเรื่อย ๆ นะ ฝึกไปจนกว่าจะรู้สึกตัวได้บ่อย ๆ และเคยชินที่จะรู้สึกตัว
แล้วจะได้ฝึกดูกายดูจิตกันได้อย่างถูกต้องต่อไป

อันที่จริงการฝึกรู้สึกตัวด้วยการรู้ว่าเผลอไปในชีวิตประจำวันนี้
ก็คือการดูจิตอย่างหนึ่งนั่นเอง เพราะเมื่อฝึก ๆ ไป
เราก็จะรู้ความจริงบางอย่างของจิตใจเราเองว่า เราจะ เผลอ-รู้สึกตัว สลับกันไปเรื่อย ๆ
โดยที่เราไม่สามารถบังคับให้ตัวเองรู้สึกตัว หรือบังคับไม่ให้เผลอได้
จิตที่ว่าเป็นจิตของเรานั้น เอาเข้าจริง ๆ มันไม่ใช่ตัวเรา ไม่ใช่ของเราสักหน่อย เพราะมันจะเป็นอย่างไรก็ขึ้นอยู่ที่เหตุปัจจัยว่าเป็นอย่างไร
เราไปสั่งให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้ตามใจต้องการไม่ได้

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๕

2005-05-12T08:49:00.000+07:00

ตอนที่ ๕
หัดดูว่า…เมื่อกี้เผลอไป

จากที่หัดดูว่า…เผลอไปจริงไหม จนเห็นว่าเราเผลอไปจริง ๆ แล้ว
เคยเห็นบ้างไหมว่า จะมีบางครั้งที่เกิดรู้สึกแวบขึ้นมาเองว่า…เมื่อกี้เผลอไป

ยังไม่เคยเห็นเหรอ…ยังไม่เห็นก็ไม่เป็นไร
แต่อย่าอยากเห็นจนถึงกับคอยจ้องดูซะจนอึดอัดก็แล้วกัน
ให้หัดดูไปเรื่อย ๆ สบาย ๆ เดี๋ยวก็เห็นเองแหละ

ได้ยินเสียงใครถามอะไร?
สงสัยอะไรกันเหรอ?
ดูออกไหมว่า เมื่อกี้ที่เราสงสัยอยากถามนั้น เราเผลอไปแล้วนะ

ถามหน่อยเถอะนะว่า
แล้วขณะที่กำลังอ่าน แค่ดูก็รู้แจ้ง อยู่ขณะนี้นะ ดูออกไหมว่า
เราเผลอไปหรือเปล่า?
เผลอไปเหรอ…ดีแล้วหัดดูต่อไป

เสียงใครบอกว่า ไม่เผลอเลยแถมยังเข้าใจดีด้วย…
ใครที่บอกว่า ไม่เผลอเลยแถมยังเข้าใจดีด้วย ขอให้ดูใหม่นะ
เพราะขณะที่กำลังอ่านอยู่นี้ ถ้าไม่เคยฝึกรู้สึกตัวมาก่อน
หรือฝึกยังไม่มากพอ ก็จะอ่านแบบเพลิดเพลินหรือตั้งใจ จนลืมตัวเองไปเลย

การอ่าน การฟัง หรือแม้แต่การครุ่นคิดเรื่องต่าง ๆ
แล้วสามารถจดจำเรื่องราวได้ดี เข้าใจเรื่องราวได้ดี
ไม่ใช่อาการบ่งบอกว่าเรารู้สึกตัวหรือไม่ได้เผลอไปหรอกนะ
เพราะรู้สึกตัวหรือไม่นั้น ไม่ได้เอาความจำความเข้าใจเป็นเกณฑ์ตัดสิน
แต่จะใช้อาการลืมตัวเองหรือไม่เป็นเกณฑ์ตัดสิน
ถ้าลืมตัวเองก็คือเผลอไปหรือไม่รู้สึกตัว

ใครที่ดูออกแล้วว่า เมื่อกี้เผลอไป
ก็ให้หัดดูต่อไปอีกว่า ในแวบที่เกิดรู้สึกขึ้นว่าเมื่อกี้เผลอไปนั้น
จิตใจเรามีอาการเป็นอย่างไรบ้าง
แต่เตือนไว้ก่อนนะว่า ให้หัดดูแบบ แค่ดู เท่านั้น อย่าเพ่งจ้องเป็นอันขาด
ถ้ายังดูไม่ออกก็ไม่ต้องเร่งดูให้ออก ดูไม่ออกก็แค่ดูว่าเมื่อกี้เผลอไปเรื่อย ๆ ก่อน
แล้วจะเห็นเองว่า ในแวบที่เกิดรู้สึกว่าเมื่อกี้เผลอไปนั้น จิตใจเราเป็นอย่างไร

เห็นแล้วใช่ไหมว่า…ในแวบที่เกิดรู้สึกขึ้นว่าเมื่อกี้เผลอไปนั้น
ก็คือแวบเดียวกับที่เราหายเผลอ หรือเกิดรู้สึกตัวขึ้นนั่นเอง
จะรู้สึกเหมือนจิตใจตื่นขึ้น เบิกบานขึ้น เบาสบายขึ้น
(หายอึดอัด หายเคร่งเครียด คิดอะไรอยู่ก็หยุดคิด)
แล้วก็จะรับรู้สิ่งต่าง ๆ ได้แบบสักแต่ว่ารู้
มีความเป็นกลาง ๆ คือไม่มีความพอใจ และไม่มีความไม่พอใจ
อาการแบบนี้แหละที่เป็นอาการบ่งบอกถึง ความรู้สึกตัว
ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญมาก ๆ ในการดูกาย ดูจิต คือเมื่อใดที่มีความรู้สึกตัว
เมื่อนั้นการดูกาย ดูจิต ก็จะเป็นเพียง แค่ดู เมื่อแค่ดูได้ก็จะรู้แจ้งได้

นั่น ๆ …อย่าทำแบบนั้น อย่าพยายามทำไม่ให้เผลอไปเชียวนะ
ทำยังไงก็ทำไม่ได้หรอก เพราะการเผลอไปเป็นเรื่องปกติที่ต้องเกิดขึ้นกับทุกคน
การที่เราไปบังคับหรือพยายามทำให้ไม่เผลอนั้น ก็คือเผลอไปเหมือนกัน
เพราะเมื่อไหร่ที่เราพยายามทำเพื่อไม่ให้เผลอ เราก็จะลืมตัวเอง
แล้วไปจงใจสร้างหรือทำความรู้สึกบางอย่างขึ้นมา
ความรู้สึกบางอย่างที่ถูกสร้างถูกทำขึ้นมานั้น
จะไม่ใช่ความรู้สึกตัวที่แท้จริง และจะใช้ในการดูเพื่อให้รู้แจ้งไม่ได้
สังเกตดูซิ เวลาที่เราพยายามทำไม่ให้เผลอนั้น
จิตใจเราจะไม่เบาสบายหรอก มันจะมีความอึดอัด
หรือเป็นกลุ่มก้อนจุกแน่นขึ้นไม่มากก็น้อย
บางคนอาจถึงกับจุกแน่นที่ร่างกายเลยทีเดียว
การพยายามไม่เผลอนั้น เป็นการทำ…ไม่ใช่แค่ดูแล้ว
อย่าลืมซิว่า ดู…ไม่ใช่ทำ มันจะเผลอก็ต้องเผลอไป
เราแค่ดูจนรู้สึกได้ว่า เมื่อกี้เผลอไป เท่านั้น

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๔

2005-05-12T08:48:00.000+07:00

ตอนที่ ๔
หัดดูของจริงว่า…เผลอไปจริงไหม

เอาล่ะ ทีนี้ก็ลองหัดดูของจริงกันซิว่า เรามีการเผลอไปจริงไหม
หัดยังไงเหรอ?
ก็สังเกตดูไปแบบสบาย ๆ ว่า
ในขณะที่เราทำโน่นทำนี่ เราลืมตัวเอง หรือเผลอไปบ้างไหม
หัดดูไปแบบสบาย ๆ ไม่ต้องเคร่งเครียด หัดดูซิว่า
แปรงฟัน...เผลอไปบ้างไหม
อาบน้ำ…เผลอไปบ้างไหม
กินข้าว…เผลอไปบ้างไหม
กวาดบ้าน ถูบ้าน…เผลอไปบ้างไหม
เดินไปโน่นไปนี่…เผลอไปบ้างไหม
ขับรถ…เผลอไปบ้างไหม
พูดโทรศัพท์…เผลอไปบ้างไหม
อ่านหนังสือพิมพ์…เผลอไปบ้างไหม
ฯลฯ
เอาล่ะ…ปิดหนังสือแล้วลองหัดดูไปแบบสบาย ๆ ได้แล้ว

เป็นยังไงล่ะ...
พอจะเห็นจริง ๆ ได้แล้วซิว่า ในแต่ละวัน เรามีการเผลอไปจริง ๆ

ยังไม่แน่ใจอีกเหรอ...ถ้างั้นก็อย่าเพิ่งอ่านตอนต่อไป
หัดดูไปอีกหน่อย จนแน่ใจว่าเรามีการเผลอไปจริง ๆ

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๓

2005-05-11T16:37:00.000+07:00

ตอนที่ ๓
รู้สึกตัวเป็นอย่างไร เผลอไปเป็นอย่างไร

อย่างที่บอกไปแล้วว่า ดู ในภาษาธรรมนั้น
คือการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ด้วยความรู้สึกตัว
ถ้ามีความรู้สึกตัวในขณะรับรู้สิ่งต่าง ๆ
ไม่ว่าจะเป็นทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย และทางใจก็ตาม
การรับรู้จะเป็นเพียงแค่ดู แค่รู้ โดยที่จิตใจจะมีความตั้งมั่น ไม่ลืมตัวเอง
ไม่เกิดความพอใจ ไม่เกิดความไม่พอใจ (หรือที่พูดกันว่า เป็นกลาง ๆ)
เมื่อไม่เกิดความพอใจ - ไม่พอใจ เราก็จะรับรู้สิ่งต่าง ๆ
แบบสักแต่ว่ารู้สักแต่ว่าเห็น ไม่มีความพยายามดิ้นรนที่จะ
เข้าไปจัดการหรือกระทำการใด ๆ ต่อสิ่งที่กำลังรับรู้อยู่
ปล่อยให้สิ่งต่าง ๆ ที่ถูกรู้ถูกดูอยู่นั้นแสดงบทบาทของมันไปตามที่ควรจะเป็น

ลองนึกถึงตอนที่ดูทีวีรายการสุดโปรดซิ นึกออกไหมว่าเราดูแบบไหน
ดูแบบที่การรับรู้ไปอยู่ที่ทีวีทั้งหมดจนลืมตัวเองไปเลย ใช่หรือเปล่า?
หรือเวลาดูละครเรื่องโปรดที่เราสงสารนางเอกมาก ๆ
พอนางเอกโดนตัวร้ายกลั่นแกล้ง เราก็จะไม่พอใจถึงกับออกปากว่า
เอาเลย ตบมันเลย ยอมให้มันทำอยู่ทำไม...ใครเคยเป็นบ้าง?
หรือเวลาดูฟุตบอล พอทีมที่เราเชียร์ยิงประตูฝ่ายตรงข้าม
เราก็ลืมตัวเองแล้วลุกขึ้นยืนบิดตัวช่วยให้ลูกฟุตบอลโค้งเข้าประตู
เคยเป็นกันใช่ไหม?

อ้อ…มีอีกตัวอย่างหนึ่งที่น่าจะทำให้หนุ่ม ๆ เข้าใจได้ดีก็คือ
เวลาที่เรา (หนุ่ม ๆ - จะหนุ่มมากหนุ่มน้อยก็ตามเถอะ)
เดินไปเจอสาว ๆ ที่หุ่นดี หน้าตาสวยถูกใจ ทันทีที่เห็น
สายตาและความรู้สึกจะพุ่งไปจับจ้องที่สาวสวยคนนั้น จนลืมตัวเองไปทันที

ที่ยกตัวอย่างเมื่อกี้นี้ เป็นตัวอย่างการรับรู้ทางตา
รับรู้แบบที่เราส่งใจทั้งหมดไปอยู่กับสิ่งที่กำลังมองเห็น
เหมือนโลกทั้งโลกมีแต่สิ่งที่กำลังมองเท่านั้น ไม่รู้สึกเลยว่ามีตัวเองอยู่เลย
การดูแบบนี้ เป็นการดูแบบลืมตัว ไม่รู้สึกตัว หรือจะพูดว่าเผลอไปก็ได้

ในทางกลับกัน ถ้าเรากำลังดูทีวีด้วยความรู้สึกตัว
เราก็จะดูไปพร้อม ๆ กับรู้สึกได้ว่ามีตัวเองเป็นผู้ดู
จะไม่ลืมตัวเองแล้วออกไปรับรู้อยู่แต่ในจอทีวีเท่านั้น
หรือถ้ากำลังพูดโทรศัพท์ก็เหมือนกัน หากเราพูดด้วยความรู้สึกตัว
เราจะรู้สึกได้ว่ามีตัวเองเป็นผู้พูดอยู่
จะไม่ลืมตัวเองแล้วออกไปรับรู้แต่เรื่องที่กำลังพูดกำลังคุยเท่านั้น

หากใครเข้าใจได้ว่าตอนที่เราลืมตัวเอง หรือเผลอไปนั้นเป็นอย่างไร
ก็จะเข้าใจได้ว่า รู้สึกตัว นั้นเป็นอย่างไร เพราะความรู้สึกตัว
จะมีลักษณะของการรับรู้สิ่งต่าง ๆ แบบไม่ลืมตัวเอง หรือไม่เผลอไปนั่นเอง

พอจะเข้าใจกันแล้วนะว่า เผลอไปเป็นอย่างไร รู้สึกตัวเป็นอย่างไร
ถ้ายังไม่เข้าใจหรือยังไม่แน่ใจ ก็อ่านทวนซ้ำอีกสักรอบสองรอบก็แล้วกัน

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๒

2005-05-09T10:59:00.000+07:00

ตอนที่ ๒
ดูอะไร ดูอย่างไร

ตอบไม่ยาก...
ก็ดูกาย ดูใจ หรือดูจิตของตัวเองนี่แหละ ไม่ต้องไปดูของใครที่ไหนหรอก

เรื่องการดูกาย ดูใจ หรือดูจิตตัวเองนี้
นับได้ว่าเป็นหลักปฏิบัติที่สำคัญที่สุดที่จะนำไปสู่ความรู้แจ้ง
และเป็นเรื่องที่ครูบาอาจารย์ที่ท่านรู้แจ้งไปก่อนแล้วได้สั่งสอนเอาไว้
อย่างเช่นที่หลวงปู่มั่น ภูริทตฺโต ท่านได้สอนไว้ว่า
นักปฏิบัติไม่สนใจดูกายดูใจของตัวเอง จะหาความฉลาดรอบรู้มาจากไหน...

หรือที่หลวงปู่ดูลย์ อตุโล ท่านได้สอนไว้ว่า
หลักธรรมที่แท้จริงนั้นคือ จิต ให้กำหนดดูจิต ให้เข้าใจจิตตัวเองให้ลึกซึ้ง
เมื่อเข้าใจจิตตัวเองลึกซึ้งแล้ว นั่นแหละได้แล้วซึ่งหลักธรรม....

จริง ๆ แล้ว ดูกาย ดูใจ หรือดูจิต เป็นภาษาที่เรียบง่าย
ง่ายจนไม่ต้องแปล ไม่ต้องตีความ กันแต่อย่างใด
ดู ก็คือ ดู ... ดู ไม่ใช่ทำ
แต่ดูอย่างไรนี่ซิที่ต้องทำความเข้าใจกันให้ดี เพราะดูตามภาษาธรรมนั้น
จะหมายถึงการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ทั้งทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ
รับรู้ด้วยความรู้สึกตัว ไม่ใช่รับรู้แบบลืมเนื้อลืมตัวหรือลืมกายลืมใจตัวเอง

แค่ดูก็รู้แจ้ง - ตอนที่ ๑

2005-05-09T10:58:00.000+07:00

ตอนที่ ๑
เชื่อไหมว่า แค่ดูก็รู้แจ้งได้

ถ้ามีใครมาบอกว่า...
ไม่ต้องทำอะไรให้ยุ่งยากหรอก แค่ดูก็รู้แจ้งได้

จะคิดกันยังไง? จะเชื่อไหม?
ยากที่จะเชื่อซินะ ที่ยากจะเชื่อก็คงเพราะ
เราคุ้นเคยกันอยู่ว่า การจะรู้แจ้งได้นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ๆ
ต้องทุ่มเทปฏิบัติกันเอาเป็นเอาตายทีเดียว
ไหนจะต้องรักษาศีล ไหนจะต้องทำสมาธิ ไหนจะต้องทำวิปัสสนา
จู่ ๆ ก็มีใครไม่รู้มาบอกว่า
ไม่ต้องทำอะไรให้ยุ่งยากหรอก แค่ดูก็รู้แจ้งได้ แล้วใครจะเชื่อล่ะ?

เอาละยังไม่เชื่อก็ไม่เป็นไร แต่อย่าเพิ่งปิดแล้วก็วางลงซะก่อนก็แล้วกัน
ลองอ่านไปดูไปก่อนจนจบ ถ้าอ่านไปดูไปแล้วไม่เห็นทางที่จะรู้แจ้งได้จริง
ถึงตอนนั้นจะไม่เชื่อก็ไม่ว่ากันหรอก
แต่ตอนนี้จะกระซิบบอกใกล้ ๆ ก่อนว่า...
อ่านไปดูไปแล้วจะเข้าใจว่า แค่ดูก็รู้แจ้งได้จริง
และถ้าได้ดูกันอย่างถูกต้องและต่อเนื่องจริง ๆ จัง ๆ ละก็ เป็นอันต้องรู้แจ้งแน่ ๆ

แค่ดูก็รู้แจ้ง - เกริ่นนำ

2005-05-09T10:52:00.000+07:00

บางคนอาจคิดว่า แค่ดู ในที่นี้เป็นการเล่นคำซะมากกว่า
ขอบอกอย่างจริงใจว่า ไม่ได้คิดจะเล่นคำแต่อย่างใด
แต่ตั้งใจอย่างมากเลยที่จะบอกว่า ให้ดู...ดูจริง ๆ ไม่ใช่ทำ
เปรียบเหมือนเราดูเด็กวิ่งเล่นซุกซนกัน โดยที่เราไม่ได้ไปวิ่งเล่นด้วย
และไม่แม้กระทั่งจะส่งเสียงบอกว่า อย่าซน... เมื่อยามที่เด็กกำลังซนมาก ๆ
การดูเด็กที่กำลังวิ่งซุกซนโดยไม่เข้าไปทำอะไรเลยนั้น หากดูอยู่บ่อย ๆ
จะทำให้เราเกิดความเข้าใจถึงพฤติกรรมของเด็กได้ว่า
เด็กคนไหนมีพฤติกรรมอย่างไร มีอารมณ์เป็นอย่างไร
การดูกาย หรือดูจิต ก็มีลักษณะเช่นเดียวกันคือ เพียงแค่ดูกาย หรือเพียงแค่ดูจิต
โดยไม่ทำการแทรกแซงหรือควบคุมกายและจิตตามที่ต้องการ
ด้วยความเห็นผิดว่าการแทรกแซงหรือควบคุมนั้นจะทำให้รู้แจ้งได้
แค่ดู ๆ ไป ก็จะรู้แจ้งในความเป็นจริงของกายและจิตได้

แค่ดูก็รู้แจ้ง (ฉบับใหม่)

2005-05-09T10:46:00.000+07:00

จากความเห็นที่หลวงพ่อได้เมตตาแสดงไว้
ผมจึงตัดสินใจเขียน แค่ดูก็รู้แจ้ง ขึ้นใหม่
โดยนำบางส่วนของฉบับเดิมมาที่พอจะใช้ได้มาใส่ไว้
ซึ่งเนื้อหาจะเน้นไปที่การฝึกด้วยการรู้ว่าเผลอไปเป็นหลัก
เหมือน ๆ กับที่เคยเขียนไว้ใน รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน
หรือใครจะมองว่าเป็น รู้-ตื่น-เบิกบานระหว่างวัน ฉบับพิสดาร ก็ได้ครับ

ขอรับบริจาคสร้างมณฑป ครอบพระพุทธรูปขนาด 109 นิ้ว

2005-04-27T11:49:00.000+07:00

เรียน พี่น้องทุกท่าน

เนื่องจากพระน้องชาย ซึ่งบวชอยู่ที่จังหวัดเลย และเป็นเจ้าอาวาส สำนักสงฆ์ ดำรงค์ธรรม ซึ่งตั้งอยู่หลัง รพ.ค่ายศรีสองรักษ์ ถนนเลย-เชียงคาน และเป็นสาขาของวัดถ้ำผาปู่ จังหวัดเลย ได้สร้างพระพุทธรูปขนาด 109 นิ้ว ประดิษฐาน ณ.ที่เผาศพ เจ้าอาวาสองค์ก่อน ซึ่งได้จัดสร้างเสร็จไปแล้ว

ต่อมาได้มีญาติโยมจากกรุงเทพฯไปพบเห็นพระพุทธรูปตั้งอยู่กลางแจ้ง จึงได้จัดสร้างมณฑปครอบพระพุทธรูปองค์ดังกล่าว โดยได้บริจาคเงินไว้ประมาณ 300,000 บาท แล้ว เป็นมณฑปที่มีทางเข้าได้ 3 ทาง

แต่เนื่องจากค่าใช้จ่ายจริง ได้เกินเลยจากงบประมาณไปเล็กน้อย ประมาณ 20,000 บาท (และค่าตกแต่งอีกประมาณ 40,000 บาท)

หากพี่น้องท่านใด สนใจที่จะร่วมบริจาคเพื่อการนี้ สามารถติดต่อได้ที่ผมโดยตรง ตามเมล์ที่ท่านได้มีอยู่นั้น หรือที่ สืบสันติธรรม (Chat)

เงินบริจาค สามารถนำไปหักลดหย่อนภาษีได้ เพราะสามารถออกใบอนุโมทนาบัตรได้ (กรุณาแจ้งความประสงค์ด้วย)

โครงการอัพเดทสันติธรรมดอทคอม

2005-04-25T00:45:00.000+07:00

ผมมีโครงการที่จะอัพเดทสันติธรรมใหม่อีกครั้งหลังจากไม่ได้ทำมานานมาก
สำหรับสาเหตุที่อยากจะอัพเดทมาจากสาเหตุหลัก 2 อย่างคือ
1. เนื้อหาในสันติธรรมนั้นยังขาดตกบกพร่องอยู่จากความตั้งใจเดิมของหลวงพ่อ
กล่าวคือยังมีไฟล์ที่หลวงพ่อส่งมาให้เป็นเนื้อหา
แต่ผมไม่ได้เอาลงเวบเหลืออีกจำนวนหนึ่งซึ่งมากพอสมควร

2. เวลาที่ผ่านไปมาก ทำให้ธรรมะจากหลวงพ่อมีมากขึ้น
ที่สำคัญธรรมะเหล่านั้นก็หมดจดงดงามขึ้นตามลำดับ
เห็นได้จากงานเขียนสำคัญ 2 ชิ้นได้แก่วิถีแห่งความรู้แจ้งและประทีปส่องธรรม
นอกจากนี้ยังมี CD ที่เป็นไฟล์ MP3 อีกด้วย
ซึ่งธรรมะเหล่านี้หากไม่ได้รับการเผยแผ่ให้กว้างขวางก็เป็นที่น่าเสียดาย

ในการทำงานนี้ผมได้แบ่งโครงสร้างของโฮมเพจออกเป็น 3 ส่วนได้แก่
ส่วนที่ 1: เนื้อหางานเขียนก่อนมิถุนายน 2543 คืองานเขียนก่อนออกบวช
ซึ่งได้แก่สันติธรรมเดิมทั้งหมดและเพิ่มเติมส่วนที่ยังไม่ได้รับการนำเสนอ
ส่วนที่ 2: เนื้อหางานเขียนหลังมิถุนายน 2543 คืองานเขียนหลังออกบวช
ซึ่งได้แก่หนังสือวิถีแห่งความรู้แจ้ง(เวอร์ชั่น2) และหนังสือประทีปส่องธรรม
ส่วนที่ 3: ได้แก่การนำไฟล์ MP3 ของหลวงพ่อที่มีการรวบรวมไว้มาเผยแผ่

ในสามส่วนนี้จะเห็นได้ว่าส่วนที่ 1 เป็นส่วนที่เมื่อทำเสร็จแล้วไม่จำเป็นต้องทำเพิ่มอีก
ในขณะที่ส่วนที่ 2 นั้นขึ้นอยู่กับความกรุณาของหลวงพ่อ
สำหรับส่วนที่ 3 เนื่องจากขนาดของไฟล์ค่อนข้างใหญ่และมีจำนวนมาก
ผมจึงวางแผนว่าทยอยนำมาลงในเวบและใช้วิธีอัพเดทอย่างสม่ำเสมอ

สำหรับส่วนที่หนึ่งจะเป็นเรื่องของการตรวจวรรคตอนและการแก้คำผิด
ผมมีไฟล์ html ที่จะต้องทำกลับให้เป็นเวิร์ดอีกครั้ง ก่อนจะส่งให้คนทำเวบต่อไป
ณ เวลานี้มีคุณปูกับน้องอ้อเป็นอาสาสมัครแล้ว
สำหรับส่วนที่สองนั้นเนื้อหามีครบแล้วและอยู่ในรูปแบบของ word
ในส่วนที่สามผมเองมีเก็บในส่วนที่มีการทำแจกกัน หากใครมีไฟล์เพิ่มเติมก็ส่งมาให้ได้ครับ

ผมเห็นว่าจุดสำคัญคือส่วนที่หนึ่งที่ต้องการคนช่วยเหลือเพิ่มเติม
จึงได้นำเสนอโครงการไว้ ณ ที่แห่งนี้
หากใครต้องการช่วยเหลือในส่วนไหนขอให้ส่งเมลมาที่
witwat_big@yahoo.co.uk จ่าหัวว่าสันติธรรมนะครับ

ประกาศ ห้ามเผยแพร่ แค่ดูก็รู้แจ้ง (ฉบับเก่า)

2005-04-07T16:01:00.000+07:00

เนื่องจาก แค่ดูก็รู้แจ้ง ที่เคยนำมาลงไว้ที่นี่ (ฉบับเก่า)
หลวงพ่อมีความเห็นว่า
มีความเสี่ยงที่จะทำให้ภาวนาผิด ๆ และแก้ไขได้ยาก
ดังนั้น จึงขอห้ามเผยแพร่โดยเด็ดขาด
และถ้าใครมีไฟล์หรือเอกสารอยู่ ขอให้ลบหรือทำลายทิ้งด้วยนะครับ

ต้องขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วยครับ

สำหรับความเห็นของหลวงพ่อมีดังนี้ครับ

เจริญพร อาจารย์สุรวัฒน์
การหัดทำความรู้จักความรู้สึกตัวด้วยการส่งสายตาไปมองเป้าหมาย โดยมองเห็นมือหรือแขนตนเองรางๆ ไปพร้อมกันนั้น มีจุดที่ควรเตือนผู้ปฏิบัติให้ระมัดระวังนอกเหนือไปจาก (๑) อย่าเพ่งจ้องเป้าหมาย ให้มองสบายๆ และ (๒) ถ้ารู้สึกเครียดๆ หรือตึงๆ ให้รีบหยุดแล้วเริ่มใหม่ ซึ่งคุณสุรวัฒน์เขียนไว้แล้วนั้น ยังมีข้อควรระวังเพิ่มเติมอีกดังนี้คือ
(๑) ควรระบุให้ชัดเจนว่า นี่เป็นอุบายเพื่อให้รู้จักความรู้สึกตัวเท่านั้น ไม่ใช่วิธีการสร้างความรู้สึกตัว
แท้จริงความรู้สึกตัวสร้างไม่ได้ด้วยการจงใจรู้ตัวไปด้วยรู้รูปทางตาไปด้วย แต่ความรู้สึกตัวเกิดจากการที่จิตจดจำสภาวธรรมได้แม่นยำ เช่นเมื่อรู้จักความเผลอ พอเผลอ ความรู้สึกตัวก็เกิดขึ้นเอง ผู้ปฏิบัติจะต้องหมั่นจดจำสภาวะต่างๆ ไว้ ดังที่หลวงพ่อเคยบอกคุณสุรวัฒน์ที่ศาลาลุงชินให้รู้จักว่าเผลอเป็นอย่างไร เพ่งเป็นอย่างไร รู้ตัวเป็นอย่างไร แล้วคุณสุรวัฒน์จำเอาไว้ได้ พอสภาวะนั้นเกิดขึ้น สติก็เกิดได้เอง จนคุณสุรวัฒน์เกิดพัฒนาการทางจิตมาตามลำดับ
ตรงนี้ขอนอกเรื่องสักนิด การที่หัดทำความรู้จักและจดจำสภาวะ เช่นรู้ว่าเผลอเป็นอย่างไร โกรธเป็นอย่างไร เป็นวิธีการเพื่อให้เกิดสติหรือทำให้เกิดความรู้สึกตัว เมื่อรู้จักความรู้สึกตัวแล้วก็ต้องเจริญปัญญา จะใช้การเผลอแล้วรู้ก็ได้ เมื่อทำไปนานๆ จะเห็นว่าจิตไม่เที่ยง คือเผลอเกิดแล้วก็ดับ รู้เกิดแล้วก็ดับ หรือเห็นจิตเป็นอนัตตา คือจิตจะเผลอก็ห้ามไม่ได้ จิตจะรู้ก็สั่งไม่ได้และรักษาไม่ได้ อันนี้เป็นการปฏิบัติเพื่อให้เกิดปัญญา
(๒) ควรเตือนให้ระวังว่าความจงใจจะรักษาการรู้สึกถึงความมีอยู่ของมือหรือแขน จะทำให้เกิดการประคองความรู้สึกตัวไว้ที่มือ แขน หรือกาย ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องแก้ไขอีกทีหนึ่ง และถ้าติดแล้วจะแก้ยาก
ความจริงการมองเป้าหมายด้วย มองแขนรางๆ ไปด้วย เป็นอุบายที่เสี่ยงกับการประคองความรู้สึกไว้ที่กาย เพราะธรรมชาติของจิตย่อมรู้อารมณ์ได้ครั้งละอย่างเดียว เมื่อพยายามแบ่งความรู้สึกออกเป็นสองส่วน ถ้าทำไปนานๆ ก็จะเกิดการประคองความรู้สึกไว้ที่กายก่อนจะไปมอง การมองก็จะไม่เต็มที่ ดังนั้นที่อาจารย์สุรวัฒน์ให้มองเป้าหมายให้ชัดๆ ก่อนนั้นก็ดีแล้ว (แต่ก็ต้องระวังอย่าให้ติดนิสัยที่จะมองอะไรให้ชัดๆ จนเกินธรรมดา) เขาจะได้ไม่ประคองความรู้สึกตัวไว้ก่อน ควรเตือนว่าอุบายนี้ให้ใช้เพียงช่วงสั้นๆ อย่าไปฝึกแบบดูทุกอย่างโดยประคองความรู้สึกไว้ที่มือหรือแขนตลอดเวลา
(๓) ทางที่ดีเมื่อมองเป้าหมายได้ชัดแล้ว (ผู้ดูจะลืมตัวเอง เห็นแต่เป้าหมาย) ก็ให้รู้สึกสบายๆ ถึงความมีอยู่ของกายตนเองในช่วงสั้นๆ แล้วออกรู้เป้าหมายให้ชัดเจนใหม่ สลับกันเป็นระยะๆ ไป จะพบว่าในเวลาที่ตาเห็นรูป (หูได้ยิน จมูกได้กลิ่น ลิ้นลิ้มรส กายสัมผัส ใจคิด) เราจะลืมตัวเองเสมอๆ เมื่อรู้ว่าลืมตัวแล้ว ก็จะเกิดความรู้สึกตัวได้เอง ใหม่ๆ จะยังจำสภาวะของความรู้สึกตัวไม่ได้ชัด แต่เมื่อรู้สึกหลายครั้งเข้าก็จะรู้จักและจำสภาวะของความรู้สึกตัวได้ หลวงพ่อว่าถ้าแนะนำเขาอย่างนี้น่าจะปลอดภัยกว่า จะได้ไม่ต้องตามแก้อาการประคองความรู้สึกไว้ที่กายในภายหลังซึ่งมีคนติดกันมากทีเดียว
ขอเจริญพร
หลวงพ่อปราโมทย์
๑๕ เมษายน ๒๕๔๘

ปัญหาเรื่อง Contributors

2005-04-06T20:01:00.000+07:00

เรียนปรึกษาพี่ตึกค่ะ

ตอนนี้มีผู้สนใจบางท่านได้สมัคร blogger แล้ว
แต่ไม่มีรายชื่ออยู่ใน contributors
และไม่สามารถโพสต์ข้อความได้ค่ะ

เรียนพี่บิ๊กนะคะ

อ้อพยายามจะเปิดเมล์ตัวเองมาเกือบครึ่งชั่วโมงแล้วค่ะ
แต่เหมือน hotmail (ของอ้อเอง) จะพังไปเสียแล้ว
จึงไม่สามารถนำมาโพสต์ให้ได้ค่ะ (แค่เปิดออกมาดูก็ไม่ได้)

เอาไว้พี่ตึกบอกหนทางให้พี่บิ๊กเข้ามาโพสต์ได้
หรืออ้อเปิดเมล์ได้ก่อน ค่อยว่ากันอีกทีนะคะ ^_^"

หมายเหตุ
1. เป็นเรื่องเกี่ยวกับการเผยแพร่บทความของหลวงพ่อ
ในรูปแบบเป็นทางการน่ะค่ะ
2. ถ้าเคลียร์ปัญหาแล้ว ลบ partition นี้ออกได้เจ้าค่ะ
_/\_

กระดานแจ้งข่าว สำนักสงฆ์สวนโพธิญาณอรัญวาสี

2005-04-05T18:06:00.000+07:00

กระดานแจ้งข่าวสำนักสงฆ์สวนโพธิญาณอรัญวาสี

วันปิดสำนักสงฆ์เท่าที่ทราบล่วงหน้ามีดังนี้

วันที่ 7-8, 18-19, และ 24-26 เมษายน 2548

1..2..3..

2005-04-05T10:33:00.000+07:00

นับหนึ่ง คือ ปริยัติ
นับสอง คือ ปฎิบัติ
นับสาม คือ ปฎิเวธ

กิเลสสร้างธรรมไม่ได้หรอก

2005-04-05T08:51:00.000+07:00

สงครามไม่อาจสร้างสันติภาพได้ สร้างได้แต่เชื้อแห่งสงครามครั้งใหม่ ...

ความโกรธไม่อาจสร้างความสงบได้ สร้างได้แต่ความอาฆาตพยาบาท ...

ความคิดปรุงแต่งไม่อาจสร้างปัญญาได้ สร้างได้แต่ทิฏฐิ ...

เจริญสติเจริญสัมปชัญญะกันเถิด นั่นคือทางแห่งโลกุตตระ!

ที่พักพิงแห่งใหม่

2005-04-04T12:57:00.000+07:00

_/\_ ขอบพระคุณค่ะ สำหรับที่พักพิงแห่งใหม่

สวัสดี-วิถีชาวพุทธ

2005-04-04T11:21:00.000+07:00

วันแรกกับการได้ของเล่นใหม่ ก็เลยมาลองเขียนบันทึกดู

ยินดีต้อนรับ

2005-04-04T10:31:00.000+07:00

อยากให้มุมหนึ่งของโลก เป็นที่พักอันแสนสงบของชาวพุทธ เพื่อปฎิบัติภารกิจของตนเองในพระพุทธศาสนาให้เสร็จสิ้น โดยปราศจากการรบกวนของหมู่มารทั้งหลาย และมีที่แห่งนี้เป็นที่แลกเปลี่ยนสนทนาของหมู่ชาวพุทธ ที่กำลังเดินทางไปในทางสายกลาง